Nghệ nhân Bùi Hải Dính và tâm nguyện bảo tồn những giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu của Việt Nam

27/06/2022 09:33

Nghệ nhân Bùi Hải Dính sinh ra và lớn lên tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình. Hoà Bình - Không chỉ được biết đến với nguồn tài nguyên khoảng sản phong phú, cùng cảnh quan núi rừng tươi đẹp, mà nơi đây, chính là điểm giao thoa địa lý và văn hoá giữa vùng đồng bằng sông Hồng và các tỉnh Tây Bắc. Từ đó, tạo nên sự cộng hưởng thú vị của văn hóa dân tộc.

buihaidinh3-1655475515-1656297127.jpg

Sinh trưởng trong cái nôi văn hóa đặc sắc Mo Mường, nên việc được bén duyên với tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam, là một quá trình khó khăn và gian nan, khi mà gia đình nghệ nhân Bùi Hải Dính chưa có ai từng tìm hiểu và biết đến tín ngưỡng thờ Mẫu, cũng như nghệ thuật diễn xướng chầu văn.

Vượt lên trên tất cả những khó khăn, cùng sự chỉ bảo tận tình, dẫn dắt tận tâm của đồng thầy, năm 2012 cơ duyên với đạo Mẫu – đạo của người Việt, đã đến với nghệ nhân Dính. Vì tuổi đời còn khá trẻ, vậy nên cậu đồng Bùi Hải Dính đã dành nhiều thời gian chuyên tâm học hỏi, cần mẫn trau dồi, nghiên cứu sâu về đạo. Từ đó, giúp cậu thấu hiểu được những giá trị cốt lõi mà tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam mang lại.

Việc bảo tồn và giữ gìn nét đẹp, cũng như chuẩn mực của mỗi giá đồng, cùng những phép tắc trong lễ nghi nhà Thánh, hay vấn đề đảm bảo an ninh trật tự, của dân thôn bản hạc khi dự hầu, luôn được Nghệ nhân Bùi Hải Dính coi trọng.

Mỗi giá đồng là một câu chuyện về một vị anh hùng lúc sinh thời – đó đều là những vị thánh nhân đức độ, tài giỏi, có công với dân với nước. Do đó, được hầu bóng của các vị là niềm vinh dự, tự hào đối với nghệ nhân.

“Mục đích, giá trị sâu xa ở đây chính là hướng về tổ tiên nguồn cội, báo ơn các vị thánh nhân đất Việt cũng như những bậc anh hùng có công xây dựng đất nước trong văn hóa dân gian. Để cộng đồng đều hiểu và trân trọng điều ấy, gánh nặng trước tiên sẽ thuộc về những người đang bảo tồn và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, như tôi vậy,” cậu đồng chia sẻ.

Trong thời kì dịch bệnh đang diễn ra phức tạp ở địa phương, cậu đồng Bùi Hải Dính không quản ngại khó khăn dùng sức trẻ của mình xung phong tham gia các công tác, hoạt động phòng chống dịch tại huyện Kim Bôi. Những đóng góp tích cực về cả vật chất cũng như tinh thần của cậu đồng, đã được chính quyền địa phương ghi nhận. Lãnh đạo UBND huyện Kim Bôi trao tặng giấy khen “Đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống đại dịch Covid- 19, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội năm 2021”.

Năm 2016, tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung và nghi thức hầu đồng nói riêng đã trở thành di sản thứ 11 của Việt Nam được UNESCO vinh danh là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Điều này, như một sự khẳng định về giá trị văn hoá và giá trị tâm linh của tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống của chúng ta hiện nay. Tương truyền, các vị thánh Mẫu trong tín ngưỡng thờ Mẫu, đã nhiều lần hoá thân với những thân phận khác nhau, để bảo vệ, che chở cho dân chúng thoát khỏi thiên tai, dịch họa. Chính những công lao vô bờ bến đó, khiến nhân dân vô cùng kính trọng, tôn thờ. Đó là cái gốc, để từ đó, những vị anh hùng dân tộc, người có công lao trong lịch sử, huyền thoại cũng được cộng đồng đạo Mẫu tôn thờ, thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn, giáo dục con người hướng đến những điều tốt đẹp, trong sáng.

buihaidinh5-1655475758-1656297159.jpg
Hoạt động cắt băng khánh thành trong buổi lễ Khánh thành Đền thờ Chầu Bé Vọng Linh Từ

Mang trong mình sứ mệnh con nhà Thánh, Nghệ nhân Bùi Hải Dính đã luôn trăn trở, thôi thúc bản thân mình, làm sao để luôn bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hoá tâm linh tốt đẹp này. Chính vì lẽ đó, năm 2019 cậu đồng Bùi Hải Dính  đã tiến hành xây dựng Đền thờ Chầu Bé Vọng Linh Từ, bao gồm: 5 cung và 7 gian thờ, trong đó có cung thờ Mẫu, cung thờ Chầu bé , cung đại bái, cung Trần Triều, ban Mẫu Thiên, Sơn Trang, cung thờ Ngũ vị tôn quan và quan Hoàng Bảy, cuối cùng là cung thờ cô Chín. Đền thờ vọng chính cung Chầu Bé - là con gái người Nùng ở Hữu Lũng - Lạng Sơn. Chầu anh linh giúp dân, giúp nước, độ người viễn sứ tha hương, lúc lại hiện hóa ra người bán hàng, chữa bệnh. Ngài là hiện thân của Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn. Đền thờ Chầu Bé Vọng Linh Từ được nhân dân địa phương tôn kính, đây cũng là không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người bà con. Trải qua một quãng thời gian vô cùng gian nan đến nay Đền đã hoàn thành.

Ngày 16 tháng 6 năm 2022 (tức ngày 18 tháng 5 năm Nhâm Dần), được sự cho phép của chính quyền địa phương nghệ nhân Bùi Hải Dính đã long trọng tổ chức lễ khánh thành Đền Chầu Bé Vọng Linh Từ, tại xã Sào Báy, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình. Tới tham dự và chúc mừng có: ông Đỗ Mạnh Hùng Nguyên phó chủ nhiệm ủy ban xã hội của Quốc hội, Đại biểu Quốc Hội khóa XIII; ông Vương Duy Biên – Phó Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam - Nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; Ông Dương Văn Khá – Nguyên chánh văn phòng Ban Tuyên giáo Chính Phủ; cùng đại diện chính quyền địa phương . Đặc biệt có sự ủng hộ của đông đảo các thanh đồng, đồng thầy và bà con nhân dân.

Toàn bộ quá trình buổi lễ diễn ra trong không khí trang trọng, đúng nghi thức, đảm bảo an ninh trật tự, chấp hành tốt các quy định tại địa phương. Và kết thúc trong sự vui tươi, phấn khởi của toàn thể đại biểu, nghệ nhân, các thanh đồng đạo quan, đoàn văn nghệ và bà con nhân dân địa phương.

Bình An
Bạn đang đọc bài viết "Nghệ nhân Bùi Hải Dính và tâm nguyện bảo tồn những giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu của Việt Nam" tại chuyên mục Di sản. Chuyên trang của Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.