Sự kiện là dịp ghi nhận những đóng góp của các nghệ nhân, thanh đồng, cung văn và những người gắn bó với việc thực hành, bảo vệ, trao truyền di sản văn hóa phi vật thể có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt.
Di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016. Sau một thập kỷ, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản tiếp tục gắn liền với vai trò của cộng đồng trực tiếp thực hành.
Tại buổi lễ, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, ghi nhận nỗ lực của những người đã kiên trì gìn giữ các nghi lễ, nghệ thuật hát chầu văn, tri thức dân gian và những hình thức sinh hoạt văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu.
Theo định hướng bảo vệ di sản được nhấn mạnh tại sự kiện, việc UNESCO ghi danh không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh ở tầm quốc tế mà còn đặt ra yêu cầu duy trì sức sống của di sản trong cộng đồng, bảo đảm các giá trị văn hóa được tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Đại diện cộng đồng thực hành di sản, Nghệ nhân ưu tú Trần Thị Huệ, Thủ nhang Phủ Chính Tiên Hương, bày tỏ sự trân trọng trước sự ghi nhận dành cho những người đã dành nhiều tâm huyết bảo vệ và trao truyền tín ngưỡng thờ Mẫu. Bà cũng nhấn mạnh trách nhiệm tiếp tục thực hành di sản phù hợp với truyền thống, tôn trọng sự đa dạng của cộng đồng và quan tâm truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Trong số những người được trao Bằng khen có Nghệ nhân nhân dân Phạm Hải Hậu, Nghệ nhân ưu tú Trần Thị Huệ, Nghệ nhân Lưu Hải Trường, Nghệ nhân ưu tú Vũ Thanh Bình cùng nhiều thanh đồng, cung văn và người thực hành di sản khác.
Không chỉ là sự tôn vinh dành cho 41 cá nhân, hoạt động còn cho thấy vai trò quan trọng của cộng đồng trong việc gìn giữ một di sản văn hóa sống. Từ thực hành nghi lễ, duy trì nghệ thuật chầu văn đến truyền dạy tri thức dân gian, những đóng góp bền bỉ của các nghệ nhân góp phần bảo đảm tín ngưỡng thờ Mẫu tiếp tục hiện diện trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt.
Mười năm sau ngày được UNESCO ghi danh, giá trị của di sản không chỉ nằm ở sự công nhận quốc tế mà còn ở khả năng được cộng đồng gìn giữ, thực hành và trao truyền một cách bền vững.
