Mùa hè năm nay, thiếu nhi trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có cơ hội thưởng thức miễn phí vở dân ca kịch bài chòi "Ăn khế trả vàng" tại Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh cùng các chuyến lưu diễn đến nhiều xã, phường. Với thời lượng khoảng 75 phút, tác phẩm mang đến một sân chơi văn hóa bổ ích, kết hợp giữa giải trí và giáo dục thông qua nghệ thuật truyền thống.
Vở diễn được chuyển thể từ câu chuyện cổ tích quen thuộc, do nhà biên kịch Nguyễn Sỹ Chức chấp bút, NSƯT Lê Trung Thảo đạo diễn, quy tụ gần 50 nghệ sĩ, diễn viên tham gia biểu diễn.
Nội dung xoay quanh câu chuyện về hai anh em được chia gia tài, trong đó người em chỉ nhận một cây khế. Nhờ đức tính hiền lành, chăm chỉ và sống nhân hậu, người em được chim Phụng Hoàng đưa ra đảo vàng và có cuộc sống sung túc. Trái lại, người anh cùng vợ vì lòng tham đã tìm cách chiếm đoạt cây khế, mang quá nhiều vàng và phải nhận kết cục bi thương giữa biển khơi.
Thông điệp quen thuộc "ở hiền gặp lành, tham thì thâm" được truyền tải nhẹ nhàng thông qua ngôn ngữ nghệ thuật bài chòi. Những làn điệu dân gian mộc mạc kết hợp cùng các ca khúc, hoạt cảnh và các tiết mục múa được dàn dựng công phu góp phần tạo nên một không gian sân khấu giàu cảm xúc, hấp dẫn khán giả nhỏ tuổi.
Bên cạnh nội dung giàu tính giáo dục, vở diễn còn được đầu tư về âm thanh, ánh sáng, mỹ thuật sân khấu, phục trang và đạo cụ. Mỗi phân cảnh được xây dựng với màu sắc riêng, góp phần tái hiện thế giới cổ tích sinh động, giúp các em nhỏ dễ dàng theo dõi câu chuyện và cảm nhận nét đẹp của nghệ thuật bài chòi trong cách thể hiện gần gũi với khán giả hôm nay.
"Ăn khế trả vàng" cũng là tác phẩm mở màn chương trình sân khấu thiếu nhi "Dung dăng dung dẻ" do Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Khánh Hòa thực hiện. Chương trình hướng đến mục tiêu đưa nghệ thuật truyền thống đến gần học sinh thông qua các tác phẩm dân gian quen thuộc, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.
Theo chia sẻ của nhà biên kịch Nguyễn Sỹ Chức, việc đưa truyện cổ tích lên sân khấu bài chòi là cách để trẻ em tiếp cận nghệ thuật truyền thống một cách tự nhiên, tạo sự hứng thú ngay từ nhỏ. Qua những câu chuyện gần gũi, các em không chỉ được giải trí mà còn tiếp nhận những bài học về lòng nhân ái, sự trung thực và lối sống đẹp.
Gần bốn thập kỷ gắn bó với sân khấu tuồng và bài chòi, nhà biên kịch Nguyễn Sỹ Chức đã có nhiều tác phẩm được các đơn vị nghệ thuật trên cả nước dàn dựng và giành giải tại các kỳ hội diễn sân khấu chuyên nghiệp. Nhiều vở diễn lịch sử như Sóng dậy Lê Triều, Nguyễn Tri Phương (Nhạn cô thần), Phù Vân, Danh phận, Triết vương Trịnh Tùng... đã tạo dấu ấn trong đời sống sân khấu truyền thống.
Thành công bước đầu của "Ăn khế trả vàng" cho thấy việc làm mới các câu chuyện dân gian bằng ngôn ngữ sân khấu bài chòi là hướng đi phù hợp trong công tác bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống. Đồng thời, đây cũng là cách lan tỏa những giá trị nhân văn, góp phần bồi đắp tình yêu văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.
