Độc đáo nghi lễ Xày - bạt trong Tết Bunpimay, nét đẹp văn hóa Phật giáo được cộng đồng người Việt gốc Lào gìn giữ qua nhiều thế hệ

18/11/2026 16:46

Theo dõi trên

Giữa không gian lễ hội Bunpimay tại xã Buôn Đôn (Đắk Lắk), nghi thức Xày - bạt (cúng dường chư tăng) vẫn được cộng đồng người Việt gốc Lào gìn giữ qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, nghi lễ còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và lan tỏa tinh thần hướng thiện trong đời sống cộng đồng.

Khi Tết cổ truyền Bunpimay của người Lào đến gần, cộng đồng người Việt gốc Lào tại xã Buôn Đôn lại tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Trong đó, Xày - bạt là một trong những nghi thức được người dân đặc biệt coi trọng.

tem-1794995108.jpg

Nghi lễ có nguồn gốc từ truyền thống Phật giáo, thể hiện việc phật tử tự nguyện dâng thực phẩm, hoa quả và những lễ vật giản dị lên chư tăng. Với người thực hành, đây không đơn thuần là hoạt động cúng lễ mà còn là dịp thể hiện lòng thành kính, tinh thần sẻ chia và mong ước hướng đến những điều tốt đẹp.

Tại khu vực tổ chức lễ hội ở Khu du lịch cầu treo Buôn Đôn, từ sáng sớm, người dân đã chuẩn bị các mâm lễ gồm bánh, mứt, hoa, quả và những món ăn truyền thống để dâng lên các vị sư.

Trong nghi thức này, Xày - bạt là hoạt động phật tử dâng lễ vật, còn Tắc - bạt là nghi thức các nhà sư dùng bình bát tiếp nhận lễ cúng dường. Sau khi thọ thực, chư tăng thực hiện nghi thức tụng kinh, gửi lời cầu chúc sức khỏe, bình an đến người dân và các gia đình tham dự.

Đối với cộng đồng người Việt gốc Lào, việc chuẩn bị lễ vật không đặt nặng giá trị vật chất. Những món ăn dân dã do chính tay các thành viên trong gia đình chuẩn bị được xem là sự gửi gắm lòng thành, cùng ước nguyện về một năm mới thuận hòa, gia đình hạnh phúc.

gk6-1794995143.jpg

Không chỉ được người lớn tuổi duy trì, nghi thức còn thu hút sự tham gia của nhiều thế hệ trong gia đình. Qua đó, những giá trị văn hóa, tín ngưỡng của người Lào tiếp tục được truyền lại cho con cháu, góp phần giữ gìn mối liên kết giữa truyền thống và đời sống hiện đại.

Theo Thượng tọa Thích Hải Định, Ủy viên Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, sau nhiều năm được tổ chức, Bunpimay tại Buôn Đôn đã vượt ra khỏi phạm vi sinh hoạt riêng của cộng đồng người Lào, trở thành hoạt động văn hóa chung của nhiều dân tộc. Các nghi thức như tắm Phật, thả bè hoa đăng, té nước và Xày - bạt góp phần hướng con người đến lối sống thiện lành, nhân ái.

le-cung-duong-4-1794995172.jpg

Có thể thấy, sức sống của lễ Xày - bạt không chỉ nằm ở giá trị tín ngưỡng mà còn thể hiện qua ý thức gìn giữ phong tục của mỗi gia đình, mỗi thành viên trong cộng đồng. Việc duy trì nghi lễ trong khuôn khổ lễ hội Bunpimay cũng góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tại Buôn Đôn, tăng cường sự giao lưu, gắn kết giữa các dân tộc.

Giữa nhịp sống hiện đại, những nghi thức truyền thống như Xày - bạt chính là một phần di sản văn hóa cần được trân trọng, bảo tồn và phát huy, góp phần xây dựng đời sống cộng đồng đoàn kết, nhân văn.

Lê Việt Hùng
Bạn đang đọc bài viết "Độc đáo nghi lễ Xày - bạt trong Tết Bunpimay, nét đẹp văn hóa Phật giáo được cộng đồng người Việt gốc Lào gìn giữ qua nhiều thế hệ" tại chuyên mục Di sản. Chuyên trang của Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.