Ấn phẩm được xây dựng từ nguồn tư liệu báo chí và các dấu mốc lịch sử nhằm giúp bạn đọc nhìn lại sự kiện quan trọng khi Quốc hội quyết định đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Qua đó, cuốn sách góp phần khắc họa bối cảnh lịch sử, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào của người dân thành phố trong giai đoạn đặc biệt của đất nước.
Cuốn sách có dung lượng 104 trang, thiết kế khổ nhỏ gọn, gồm bốn phần chính: hệ thống các mốc thời gian từ năm 1946 đến năm 2026; những tư liệu về nguyện vọng đặt tên thành phố theo Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự kiện Quốc hội thông qua nghị quyết đổi tên năm 1976; cùng những nội dung nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ xây dựng và phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo đơn vị xuất bản, điểm nhấn của ấn phẩm là việc tuyển chọn nhiều tư liệu báo chí được đăng tải vào thời điểm tháng 7/1976. Những bài viết, hình ảnh và ghi chép trên các tờ báo xuất bản trong giai đoạn này góp phần phản ánh bầu không khí phấn khởi của người dân khi thành phố chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tư liệu lịch sử cũng cho thấy, ý tưởng đặt tên thành phố theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được đề cập từ rất sớm. Ngày 25/8/1946, tại cuộc gặp mặt đồng bào Nam Bộ ở Hà Nội nhân dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đã nêu đề xuất đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Kiến nghị này sau đó được gửi tới Quốc hội và Chính phủ Trung ương như một nguyện vọng của nhân dân Nam Bộ.
Đến ngày 2/7/1976, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội đã thông qua nghị quyết chính thức đổi tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh. Đây được xem là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình phát triển của đô thị lớn nhất cả nước.
Nhiều cơ quan báo chí thời điểm đó đã dành dung lượng đáng kể để phản ánh sự kiện, ghi nhận không khí hân hoan của các tầng lớp nhân dân cũng như các hoạt động chào mừng diễn ra trên địa bàn thành phố.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Sài Gòn luôn gắn với nhiều sự kiện quan trọng, trong đó có dấu mốc năm 1911 khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng lên đường tìm đường cứu nước. Việc thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vì thế được nhìn nhận là sự tiếp nối của những giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng và khát vọng phát triển.
Sau khi nghị quyết được thông qua, ngày 11/7/1976, thành phố tổ chức lễ mít tinh với sự tham gia của đông đảo đại biểu và nhân dân nhằm chào mừng sự kiện. Đây là một trong những hoạt động được nhiều tư liệu báo chí ghi lại như một dấu ấn đáng nhớ trong lịch sử đô thị.
Theo Nhà xuất bản Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, việc phát hành ấn phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu tìm hiểu lịch sử trong dịp kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác mà còn góp phần lưu giữ các tư liệu báo chí có giá trị, giúp thế hệ hôm nay và mai sau hiểu rõ hơn về ý nghĩa của sự kiện.
Đại diện Nhà xuất bản cho biết cuốn sách được thiết kế theo dạng bỏ túi, thuận tiện cho việc đọc, tra cứu và lưu giữ. Thông qua hệ thống tư liệu được tuyển chọn, ấn phẩm góp thêm góc nhìn về hành trình hình thành tên gọi Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời gợi nhắc những giá trị lịch sử gắn với quá trình xây dựng, phát triển của đô thị đầu tàu kinh tế của cả nước trong suốt nửa thế kỷ qua.
