Từ bảo vệ san hô đến tái tạo hệ sinh thái biển
Rạn san hô là một trong những hệ sinh thái có giá trị sinh học cao, cung cấp nơi cư trú, kiếm ăn và sinh sản cho nhiều loài sinh vật biển. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm và áp lực từ các hoạt động của con người đang đặt hệ sinh thái này trước nhiều thách thức.
Tại đảo Hòn Ông, thuộc vịnh Vân Phong, khu nghỉ dưỡng Whale Island Resort triển khai các hoạt động hạn chế tác động đến môi trường biển, trong đó có thu gom rác thải trên đảo, khu vực ven biển và khuyến khích du khách tuân thủ nguyên tắc bảo vệ san hô khi lặn ngắm đại dương.
Đáng chú ý, ngày 5/7/2025, Whale Island Resort phối hợp với Rainbow Divers, cùng sự hỗ trợ của Trường Quốc tế Châu Âu TP.HCM (EIS) và tổ chức PADI AWARE Foundation, thực hiện dự án thí điểm tái tạo san hô tại vùng biển trước đảo Hòn Ông.
Trong giai đoạn đầu, 10 khối bê tông được chế tạo thủ công đưa xuống đáy biển, kết hợp với chai, lọ thủy tinh đã qua sử dụng để tạo các cấu trúc làm giá thể. Mục tiêu là tạo thêm bề mặt cho sinh vật biển bám trú, qua đó hỗ trợ quá trình phát triển của san hô và phục hồi môi trường sống dưới nước.
Hiệu quả của mô hình cần được theo dõi, đánh giá theo thời gian, bởi khả năng phục hồi san hô còn phụ thuộc vào điều kiện môi trường, chất lượng giá thể và đặc điểm sinh thái của từng khu vực.
Tạo nơi cư trú cho sinh vật biển từ tàu gỗ cũ
Bên cạnh hoạt động tái tạo san hô, khu nghỉ dưỡng còn triển khai phương án đưa ba tàu gỗ cũ xuống biển nhằm hình thành cấu trúc có thể hỗ trợ tạo nơi trú ẩn cho cá và các sinh vật biển.
Với những mô hình như vậy, việc xử lý tàu trước khi hạ thủy là khâu đặc biệt quan trọng. Dầu, hóa chất, vật liệu độc hại và các thiết bị có nguy cơ gây ô nhiễm cần được loại bỏ; vị trí đặt cấu trúc phải được khảo sát để hạn chế ảnh hưởng đến các rạn san hô và hệ sinh thái hiện hữu.
Việc tạo thêm cấu trúc dưới đáy biển không đồng nghĩa với phục hồi thành công hệ sinh thái. Kết quả còn phụ thuộc vào quá trình giám sát môi trường, mức độ phù hợp của vị trí và khả năng sinh vật biển thích nghi, phát triển tại khu vực mới.
Du lịch có trách nhiệm, giảm áp lực lên thiên nhiên
Hòn Ông được biết đến với cảnh quan biển đảo và không gian tương đối yên tĩnh. Whale Island Resort định hướng trải nghiệm nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên, hạn chế một số tiện nghi công nghệ trong phòng, tạo điều kiện để du khách tạm rời xa thiết bị điện tử và dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động ngoài trời.
Cách tiếp cận này cho thấy du lịch biển không chỉ gắn với nghỉ dưỡng, khám phá mà còn có thể kết hợp giáo dục môi trường, nâng cao ý thức bảo tồn và khuyến khích hành vi du lịch có trách nhiệm.
Dù vậy, để những sáng kiến bảo tồn mang lại giá trị lâu dài, các hoạt động cần được thực hiện trên cơ sở khoa học, có theo dõi định kỳ và công khai kết quả đánh giá. Việc bảo vệ san hô cũng đòi hỏi sự phối hợp giữa đơn vị du lịch, chuyên gia, cơ quan quản lý và cộng đồng.
Bảo tồn hệ sinh thái biển không thể chỉ dựa vào một dự án riêng lẻ. Từ giảm rác thải nhựa, kiểm soát hoạt động lặn ngắm san hô đến phục hồi môi trường sống, mỗi giải pháp đều cần được triển khai phù hợp với điều kiện tự nhiên và gắn với trách nhiệm lâu dài.
Phát triển du lịch bền vững vì thế không chỉ nằm ở việc khai thác vẻ đẹp của biển, mà còn ở cách gìn giữ những giá trị tự nhiên để các thế hệ sau tiếp tục được trải nghiệm và thụ hưởng.
