Anh Trịnh Xuân Mạnh (37 tuổi) là một trong những người tiên phong ở địa phương. Sau khi thực hiện “đổi điền, dồn thửa”, anh mạnh dạn chuyển đổi 2,2 ha đất chuyên trồng lúa sang mô hình nuôi cá – trồng lúa kết hợp và trồng ổi lê Đài Loan, mang lại thu nhập trên 200 triệu đồng mỗi năm.
Hành trình trở về quê hương
Kể về con đường lập nghiệp của mình, anh Mạnh nhớ lại quãng thời gian rời quê sau khi học xong lớp 12 để theo học tại Trường Mỏ - Địa chất, chuyên ngành khai thác. Sau khi tốt nghiệp, anh may mắn được nhận vào làm việc tại Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam, tại phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả (tỉnh Quảng Ninh cũ).
Trong 6 năm gắn bó với nghề khai thác “vàng đen” (2010–2016), anh luôn nỗ lực đóng góp sức trẻ và kiến thức cho ngành công nghiệp than – khoáng sản. Tuy nhiên, nỗi nhớ quê hương, nhớ những vườn cây, ruộng đồng và hình ảnh “chùm khế ngọt” thân thuộc từ thuở nhỏ đã thôi thúc anh trở về. Quyết định rời phố mỏ, anh trở lại mảnh đất quê nhà với khát vọng làm giàu từ nông nghiệp.
“Niềm vui của tôi là được gắn bó với cánh đồng, thửa ruộng, mảnh vườn, bờ ao; thức khuya dậy sớm để làm ra hạt lúa, con cá, quả ngọt, trái thơm…”, anh Mạnh chia sẻ.
Biến ruộng trũng thành mô hình kinh tế tổng hợp
Hiện nay, anh Mạnh sở hữu 2,2 ha đất nông nghiệp, trong đó có 7.500 m² đất đấu thầu và hệ thống 3 ao nuôi cá với diện tích lần lượt 7.500 m², 5.500 m² và 5.000 m².
Những cánh đồng thấp trũng trước đây sản xuất lúa kém hiệu quả đã được anh cải tạo thành mô hình kết hợp ao – ruộng – vườn. Nhờ đó, từ tập quán độc canh cây lúa cho thu nhập thấp, khu đất đã trở thành một trang trại tổng hợp mang lại nguồn thu ổn định.
Trên diện tích ruộng còn lại, mỗi năm anh gieo cấy một vụ lúa chiêm xuân, chủ yếu phục vụ sinh hoạt gia đình và chăn nuôi. Sản lượng đạt khoảng 5 tấn thóc mỗi năm, tương đương khoảng 50 triệu đồng.
Sau khi thu hoạch lúa, anh để lại rạ trên ruộng để cây phát triển tự nhiên thành lúa chét, vừa tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên cho cá vừa giảm chi phí sản xuất. Ngoài ra, cá còn được bổ sung thức ăn cám công nghiệp chất lượng cao.
Đầu năm, anh thả cá giống vào ao với trọng lượng khoảng 6–7 lạng/con. Trước khi thả, ao được tháo cạn, phơi đáy 15–20 ngày, rải vôi bột khử trùng để làm sạch môi trường nước. Mực nước trong ao luôn duy trì 1,5–2 mét để cá sinh trưởng tốt.
Trong quá trình nuôi, anh thường xuyên theo dõi dịch bệnh, đặc biệt là ký sinh trùng mỏ neo, để kịp thời xử lý, tránh lây lan. Đến cuối năm, khi cá đạt trọng lượng từ 3 kg/con trở lên, thương lái đến thu mua trực tiếp tại ao.
Mỗi năm, trang trại thu hoạch khoảng 2 tấn cá, mang lại khoảng 100 triệu đồng lợi nhuận.
Trồng ổi lê Đài Loan theo hướng hữu cơ
Nhận thấy nhu cầu thị trường đối với ổi lê Đài Loan ngày càng tăng, đầu năm 2024, anh Mạnh tiếp tục đầu tư 0,5 ha đất vườn để trồng thử nghiệm loại cây này.
Anh dành nhiều thời gian tìm hiểu kỹ thuật qua sách báo, internet và học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình thành công. Sau đó, anh mua 1.000 cây giống ghép (cao khoảng 0,5 m) từ một cơ sở giống cây trồng tại Hà Nội với giá 18.000 đồng/cây.
Đất trồng được chuẩn bị kỹ lưỡng: lên luống rộng 2 m, đào hố 20 x 20 cm, khoảng cách luống hợp lý để thuận tiện chăm sóc và thoát nước. Cây được tưới định kỳ mỗi tuần, tránh tình trạng ngập úng gây thối rễ.
Để cây ra hoa, kết trái quanh năm, anh thường xuyên tỉa cành, cắt ngọn tạo chồi mới. Khi cây ra hoa, anh bón phân hữu cơ ủ hoai với men vi sinh, kết hợp phân lân và kali. Khi quả lớn bằng đầu ngón tay cái, từng quả được bọc túi bảo vệ nhằm hạn chế côn trùng gây hại.
Việc phòng trừ sâu bệnh cũng được thực hiện theo hướng sinh học, đảm bảo sản phẩm sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Thành công bước đầu
Năm 2024 là năm đầu tiên anh Mạnh thu hoạch từ 1.000 gốc ổi lê Đài Loan. Quả ổi đạt trọng lượng 300–400 gram/quả, giòn, thơm và ngọt.
Ổi được thương lái đến mua trực tiếp tại vườn với giá khoảng 10.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mô hình trồng ổi mang lại lợi nhuận trên 100 triệu đồng.
Không chỉ riêng anh Mạnh, trong thôn Yên Thôn hiện cũng có một số hộ bắt đầu trồng ổi lê Đài Loan theo hướng hữu cơ. Các hộ thường xuyên kết nối với nhau để trao đổi kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.
Hướng đi phù hợp cho vùng đồng chiêm trũng
Ông Phạm Văn Trì, người có hơn 10 năm làm Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Yên Thôn, nhận xét: “Hiệu quả mô hình kinh tế kết hợp lúa – cá và trồng ổi lê Đài Loan theo hướng hữu cơ của anh Mạnh rất phù hợp với điều kiện đồng chiêm trũng chỉ gieo cấy một vụ lúa chiêm xuân. Sản phẩm cá và ổi sạch từ trang trại khi đưa ra thị trường đều đảm bảo chất lượng, được người tiêu dùng ưa chuộng.”
Từ tiềm năng và lợi thế tự nhiên của quê hương, anh Trịnh Xuân Mạnh đã thổi luồng sinh khí mới vào đồng đất Yên Thôn, biến “tấc đất” thành “tấc vàng”. Mô hình kinh tế tổng hợp này không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình anh mà còn mở ra hướng đi hiệu quả cho nhiều nông hộ địa phương, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới ngày càng khởi sắc.
