Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hưng Nguyên Nam lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định mục tiêu xuyên suốt: xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, phát triển theo hướng văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Đồng thời, định hướng phát triển nông nghiệp hiện đại gắn với dịch vụ - du lịch, từng bước hình thành cực tăng trưởng mới phía Nam Nghệ An. Đây là mục tiêu có ý nghĩa chiến lược, vừa là thách thức, vừa là động lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân toàn xã đồng lòng phấn đấu, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, thu hút các nguồn lực đầu tư, hướng tới phát triển bền vững.
Điều kiện tự nhiên - nền tảng cho phát triển
Xã Hưng Nguyên Nam được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của bốn xã: Hưng Lĩnh, Long Xá, Thông Tân và Xuân Lam (thuộc huyện Hưng Nguyên cũ). Sau sáp nhập, xã có diện tích tự nhiên 3.577 ha, dân số hơn 36.600 người, được tổ chức thành 26 xóm và 4 làng.
Về vị trí địa lý, xã có ranh giới khá thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế: phía Đông giáp xã Lam Thành; phía Tây giáp các xã Thiên Nhẫn và Kim Liên; phía Nam giáp dòng sông Lam và tỉnh Hà Tĩnh; phía Bắc giáp xã Hưng Nguyên và Kim Liên. Đặc biệt, việc nằm kề trục sông Lam - tuyến giao thông thủy quan trọng cùng hệ thống đường bộ, đường sắt đi qua đã tạo nên lợi thế lớn trong kết nối liên vùng.
Không chỉ thuận lợi về giao thông, Hưng Nguyên Nam còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên hài hòa giữa núi và sông. Dãy núi Lam Thành sơn cùng dòng Lam giang tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình, vừa mang giá trị sinh thái, vừa có tiềm năng phát triển du lịch. Vùng bãi bồi ven sông rộng lớn, đất đai màu mỡ là điều kiện lý tưởng để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Điều kiện kinh tế - xã hội và hạ tầng phát triển
Trên nền tảng các xã cũ đã đạt chuẩn nông thôn mới, Hưng Nguyên Nam có bước khởi đầu thuận lợi trong xây dựng và nâng cao các tiêu chí phát triển. Trước khi sáp nhập, nhiều địa phương đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, tạo tiền đề vững chắc để xã tiếp tục nâng tầm các tiêu chí.
Hiện nay, toàn xã có 5 làng nghề đạt tiêu chuẩn, 4 sản phẩm OCOP 3 sao - đây là những hạt nhân quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hàng hóa. Hệ thống thương mại - dịch vụ cũng từng bước được hoàn thiện với 5 chợ hạng 3, 2 quỹ tín dụng và 1 chi nhánh ngân hàng, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và tiếp cận nguồn vốn.
Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, xã có 16 trường học với hơn 7.000 học sinh, hệ thống 4 trạm y tế và 1 bệnh viện tư nhân, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe và nâng cao dân trí cho người dân. Đây là yếu tố quan trọng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.
Đời sống văn hóa - tinh thần của người dân cũng được chú trọng. Toàn xã có nhiều di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 3 di tích cấp quốc gia, 3 di tích cấp tỉnh và hàng chục di tích trong danh mục kiểm kê. Đặc biệt, lễ hội đền Nghĩa Liệt đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương.
Hưng Nguyên Nam là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng. Nơi đây gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, trong đó có cuộc biểu tình ngày 12/9/1930 - một dấu mốc tiêu biểu trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh.
Đặc biệt, Hưng Nguyên Nam là quê hương của Tổng Bí thư Lê Hồng Phong - người chiến sĩ cộng sản quốc tế kiên trung, nhà lãnh đạo xuất sắc của cách mạng Việt Nam. Truyền thống yêu nước, tinh thần kiên cường, bất khuất của các thế hệ cha anh chính là nguồn lực tinh thần vô giá, tiếp thêm động lực cho địa phương trong công cuộc xây dựng và phát triển.
Bên cạnh đó, các giá trị văn hóa dân gian, đặc biệt là làn điệu Ví Dặm Nghệ Tĩnh đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, là tài sản quý báu để phát triển du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm.
Tiềm năng và định hướng phát triển trong giai đoạn mới
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hưng Nguyên Nam hội tụ đầy đủ các yếu tố để bứt phá. Hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện, kết nối đa dạng từ đường bộ, đường sắt đến đường thủy, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư và mở rộng giao thương.
Định hướng phát triển của xã tập trung vào ba trụ cột chính: nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ - thương mại và du lịch văn hóa. Trong đó, vùng bãi bồi ven sông Lam sẽ được quy hoạch phát triển nông nghiệp sạch, ứng dụng công nghệ cao; các tuyến giao thông trọng điểm như đường 542C sẽ là trục phát triển dịch vụ, thương mại, kết nối với Hà Tĩnh và xa hơn là nước bạn Lào.
Song song với đó, phát triển du lịch tâm linh, du lịch trải nghiệm gắn với hệ thống di tích và cảnh quan thiên nhiên sẽ là hướng đi giàu tiềm năng. Các sản phẩm du lịch như du thuyền trên sông Lam, trải nghiệm văn hóa dân gian, thưởng thức làn điệu ví dặm sẽ góp phần tạo dấu ấn riêng cho địa phương.
Có thể khẳng định, với nền tảng vững chắc về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội cùng bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, xã Hưng Nguyên Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, bên cạnh nỗ lực nội tại, địa phương rất cần sự quan tâm, hỗ trợ từ các cấp, các ngành, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và những người con xa quê.
Trong hành trình hướng tới tương lai, Hưng Nguyên Nam không chỉ là vùng đất giàu tiềm năng mà còn là điểm đến đầy triển vọng, hứa hẹn trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động của phía Nam tỉnh Nghệ An trong những năm tới.
