Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều khả năng mới cho hoạt động sáng tác. Công nghệ có thể hỗ trợ người viết tìm kiếm ý tưởng, xử lý ngôn ngữ và rút ngắn thời gian hoàn thành tác phẩm. Tuy nhiên, khả năng tạo ra văn bản nhanh hơn không đồng nghĩa với việc nâng cao chất lượng sáng tạo hay làm cho đời sống văn học trở nên phong phú hơn.
Tọa đàm do nhà thơ Lê Thiếu Nhơn và nhà phê bình Hà Thanh Vân đồng chủ tọa. Tham dự chương trình có nhiều gương mặt trong giới văn chương như Bích Ngân, Lưu Thành Tựu, Võ Thu Hương, Lê Viết Hòa, Hoa Mai, Ngô Thị Hạnh, Lê Thanh Huệ, Phan Tùng Ảnh, Trần Đôn, Hoàng Hữu Tình, Nguyễn Xuân Sang, Vương Chi Lan, Nguyễn Quế, Hoàng Minh Hương, Vũ Ngọc Dung, Thiên Hương, Trần Văn Cường, Dung Thị Vân, Kiều Huệ, Phùng Hoàng Anh, Lê Văn Huấn…
Đặc biệt, chương trình còn có sự góp mặt của các nhà văn, nhà thơ đang sinh sống và hoạt động sáng tác tại Khánh Hòa, gồm Trần Vạn Giã, Khuê Việt Trường, Lê Đức Dương, Chế Diễm Trâm, Nguyễn Minh Anh…
Tại buổi tọa đàm, tiến sĩ, nhà phê bình Hà Thanh Vân chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn khi ứng dụng AI vào công việc, đồng thời đề cập đến việc nhận diện các tác phẩm văn học có sự tham gia của công nghệ này. Nhà biên kịch Ngô Thị Hạnh tập trung phân tích khả năng sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ trong quá trình xây dựng và phát triển kịch bản.
Các ý kiến trao đổi tại chương trình mang đến nhiều góc nhìn về cơ hội, giới hạn và những vấn đề đặt ra khi AI ngày càng tham gia sâu hơn vào hoạt động sáng tạo văn chương. Những thảo luận thẳng thắn cũng góp phần làm rõ mối quan hệ giữa công nghệ và năng lực sáng tạo của người viết.
Một trong những vấn đề đáng quan tâm được đặt ra là làm thế nào để tận dụng những tiện ích của AI mà không làm phai nhạt dấu ấn cá nhân trong tác phẩm. Bởi văn học không chỉ là sự sắp xếp ngôn từ hay tạo lập những câu chuyện hợp lý, mà còn được bồi đắp từ vốn sống, trải nghiệm, cảm xúc và cách nhìn riêng của mỗi người cầm bút.
Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo tiếp tục phát triển, người viết có thêm một phương tiện hỗ trợ nhưng cũng đứng trước yêu cầu cao hơn về bản lĩnh nghề nghiệp và ý thức sáng tạo. AI có thể góp phần mở rộng khả năng biểu đạt, song việc lựa chọn đề tài, xác lập tư tưởng, xây dựng chiều sâu cảm xúc và chịu trách nhiệm về tác phẩm vẫn đòi hỏi vai trò chủ động của con người.
Tọa đàm “Người viết trước câu lệnh AI” vì thế không chỉ bàn về việc ứng dụng công nghệ trong sáng tác, mà còn gợi mở câu hỏi về giá trị cốt lõi của văn chương: Khi máy móc ngày càng có thể tạo ra những văn bản giống con người, điều gì sẽ làm nên tiếng nói riêng và sức sống lâu bền của một tác phẩm?
