Sau khi hoàn tất việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, hệ thống cấp nước nông thôn của TP.HCM được mở rộng đáng kể với quy mô gồm 28 nhà máy và 82 trạm cấp nước tập trung. Các công trình khai thác nguồn nước từ sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, các hồ chứa thủy lợi cùng nguồn nước ngầm, đạt tổng công suất thiết kế khoảng 2,18 triệu m³ mỗi ngày đêm.
Hiện hệ thống này đang phục vụ hơn 805.000 hộ dân cùng nhiều cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp trên địa bàn, góp phần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất tại khu vực nông thôn.
Theo kết quả đánh giá Bộ chỉ số theo dõi, đánh giá nước sạch nông thôn năm 2025, tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn thông qua hệ thống cấp nước tập trung đạt gần 96%, với mức sử dụng bình quân khoảng 171 lít/người/ngày đêm.
Mặc dù vậy, việc tiếp cận nước sạch giữa các địa phương vẫn chưa đồng đều. Một số khu vực trước đây thuộc địa bàn tỉnh Bình Dương còn có tỷ lệ người dân được cấp nước sạch thấp hơn mặt bằng chung. Ngoài ra, các yếu tố như hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước, biến đổi khí hậu và quá trình phát triển đô thị tiếp tục tạo áp lực lớn đối với công tác cấp nước, đặc biệt tại các khu vực ven biển như Cần Giờ, Côn Đảo và những địa bàn dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Theo kế hoạch mới, TP.HCM sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát rủi ro trong toàn bộ chuỗi cung cấp nước, từ bảo vệ nguồn nước, xử lý, truyền tải, phân phối đến khâu sử dụng. Mục tiêu là duy trì việc cấp nước liên tục, đủ lưu lượng, bảo đảm áp lực và chất lượng nước đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đến năm 2030, Thành phố phấn đấu 100% người dân khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn của Bộ Y tế. Đồng thời, toàn bộ hệ thống cấp nước nông thôn sẽ xây dựng và triển khai kế hoạch cấp nước an toàn; tỷ lệ hộ dân được cấp nước từ hệ thống tập trung duy trì trên 95% và hướng tới đạt 99%; tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch giảm xuống dưới 15%.
Để thực hiện các mục tiêu này, TP.HCM sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về cấp nước an toàn; xây dựng quy chuẩn kỹ thuật địa phương đối với chất lượng nước sạch; nghiên cứu chính sách hỗ trợ giá nước sạch khu vực nông thôn và hoàn thiện hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật phục vụ quản lý, vận hành các công trình cấp nước.
Song song với đó, công tác quy hoạch sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng bảo đảm an ninh nguồn nước và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Thành phố ưu tiên mở rộng mạng lưới cấp nước, phát triển các công trình quy mô vùng, tăng cường kết nối giữa hệ thống cấp nước đô thị và nông thôn, đồng thời từng bước hiện đại hóa hạ tầng thông qua chuyển đổi số, hệ thống giám sát tự động, điều khiển từ xa và các giải pháp quản lý thông minh nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong lĩnh vực bảo vệ tài nguyên nước, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường giám sát chất lượng nguồn nước, kiểm soát hoạt động xả thải, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đối với nguy cơ ô nhiễm, chủ động xây dựng các phương án dự phòng nguồn nước để ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn. Việc nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ xử lý nước tiên tiến phù hợp với điều kiện từng khu vực cũng sẽ được đẩy mạnh.
Kế hoạch đồng thời phân công rõ trách nhiệm của các sở, ngành, chính quyền địa phương và các đơn vị cấp nước trong quá trình triển khai. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối tham mưu, hướng dẫn và tổng hợp kết quả thực hiện; các cơ quan liên quan phối hợp trong quản lý chất lượng nước, quy hoạch, đầu tư và ứng dụng khoa học công nghệ; chính quyền địa phương cùng các đơn vị cấp nước chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo vệ nguồn nước và bảo đảm hoạt động cấp nước an toàn trên địa bàn.
Quyết định phê duyệt Kế hoạch cấp nước an toàn khu vực nông thôn TP.HCM giai đoạn 2026-2030 có hiệu lực kể từ ngày 26/6/2026, tạo cơ sở để Thành phố tiếp tục nâng cao chất lượng hạ tầng cấp nước và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững khu vực nông thôn trong những năm tới.
