Những trăn trở
Nghèo đói, bệnh tật, trình độ canh tác lạc hậu, manh mún... là những cụm từ quen thuộc khi nói đến cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại các thôn, bản ĐBKK. Dường như cái đói, cái rét hàng ngày cứ bủa vây, bám riết họ như một vòng luẩn quẩn khó tìm ra lối thoát.
Chật vật men theo con đường rừng lầy lội, trơn trượt, ngoằn ngoèo dài hơn 7km, chúng tôi mới tìm về thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, Ngọc Lặc - một trong 3 thôn ĐBKK và xa nhất xã.
Đường vào thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, Ngọc Lặc khó khăn, vất vả vào mùa mưa.
Trong căn nhà chật hẹp, cũ kỹ bác Lê Văn Tít, Bí thư chi bộ thôn, tâm sự: “Thôn Minh Nguyên có vỏn vẹn 115 hộ, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp là chính. Ngặt nỗi cả thôn đến nay vẫn chưa xác định cây trồng chủ lực, tập quán canh tác sản xuất còn lạc hậu, manh mún.”
Theo tìm hiểu, có khoảng 24 hộ gia đình tại đây vẫn hàng ngày sử dụng nước trên đồi để sinh hoạt. Cộng thêm đường sá đi lại vất vả, giao thông cách trở, vào mùa mưa lũ thường xảy ra sạt lở đất,... khiến cuộc sống nơi đây càng trở nên khó khăn hơn. Đến nay, toàn thôn mới chỉ xây dựng được 2km đường bê tông, còn lại là đường đất.
Còn tại thôn Oi, xã Quang Hiến (Lang Chánh), chỉ cách trung tâm xã hơn 2km nhưng việc đi lại của người dân rất khó khăn mỗi khi mùa mưa về. Trời mưa to khiến cả thôn như bị cô lập hoàn toàn do ngập úng. Hiện thôn có 42/127 hộ nghèo, tình trạng nhà tạm bợ, dột nát vẫn ở mức cao.
Hệ thống giao thông liên thôn của thôn Oi, xã Quang Hiến, Lang Chánh còn nhiều bất cập.
Thực tế cho thấy, ngoài sản xuất nông nghiệp, người dân tại các thôn, bản ĐBKK không có ngành nghề khác nên mức thu nhập bình quân đầu người thấp. Ngoài ra hệ thống đường giao thông liên thôn đi lại rất khó khăn vào mùa mưa, gây cản trở sinh hoạt và phát triển sản xuất của người dân. Bên cạnh đó là những khó khăn do khí hậu và thổ nhưỡng.
Gỡ nút thắt để giảm nghèo
Có thể khẳng định rằng các chương trình, dự án giảm nghèo của Đảng và Nhà nước đã thực sự tạo nên nguồn lực to lớn để bà con dân tộc thiểu số thôn, bản ĐBKK vươn lên thoát nghèo. Thông qua nguồn vốn từ chương trình 30a, 135, các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển trồng trọt, chăn nuôi, phát triển lâm nghiệp... đời sống người dân ngày một khởi sắc. Hệ thống điện, đường, trường, trạm không ngừng được đầu tư xây dựng; đồng bào được tiếp cận, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong sản xuất. Tại một số thôn, bản vùng sâu, vùng xa ngày một xuất hiện nhiều mô hình kinh tế cho hiệu quả cao.
Theo báo cáo của Chi cục Phát triển nông thôn (Sở NN&PTNT), thông qua chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất theo Chương trình 135, trong năm qua, đã có 11.770 lượt hộ nghèo, cận nghèo của 17 huyện được hỗ trợ phát triển sản xuất với nguồn vốn phân bổ 39.060 triệu đồng. Đối với Chương trình 30a, có 31.303 lượt hộ của 100/102 xã thuộc 7 huyện nghèo (trừ 2 xã đạt chuẩn NTM) được phân bổ 32.760 triệu đồng. Chủ yếu hỗ trợ giống cây, con, thuốc bảo vệ thực vật, máy móc thiết bị, phân bón...
Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo của một số thôn, bản ĐBKK vẫn đang ở mức cao, tình trạng đói nghèo, lạc hậu, sản xuất manh mún... còn phổ biến. Thiết nghĩ, để người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt tại các thôn, bản ĐBKK giảm nghèo một cách bền vững. Bên cạnh một số chính sách, nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, việc đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm là việc làm hết sức cần thiết; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân; tập trung xây dựng các mô hình chăn nuôi, trồng trọt, hỗ trợ sản xuất thông qua việc hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi; giúp người nghèo tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để sinh kế; tăng cường chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ; mở rộng các mô hình khuyến nông giúp người dân miền núi áp dụng các giống cây, con trong sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao...
Nghèo đói, bệnh tật, trình độ canh tác lạc hậu, manh mún... là những cụm từ quen thuộc khi nói đến cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại các thôn, bản ĐBKK. Dường như cái đói, cái rét hàng ngày cứ bủa vây, bám riết họ như một vòng luẩn quẩn khó tìm ra lối thoát.
Chật vật men theo con đường rừng lầy lội, trơn trượt, ngoằn ngoèo dài hơn 7km, chúng tôi mới tìm về thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, Ngọc Lặc - một trong 3 thôn ĐBKK và xa nhất xã.
Đường vào thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, Ngọc Lặc khó khăn, vất vả vào mùa mưa.
Trong căn nhà chật hẹp, cũ kỹ bác Lê Văn Tít, Bí thư chi bộ thôn, tâm sự: “Thôn Minh Nguyên có vỏn vẹn 115 hộ, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp là chính. Ngặt nỗi cả thôn đến nay vẫn chưa xác định cây trồng chủ lực, tập quán canh tác sản xuất còn lạc hậu, manh mún.”
Theo tìm hiểu, có khoảng 24 hộ gia đình tại đây vẫn hàng ngày sử dụng nước trên đồi để sinh hoạt. Cộng thêm đường sá đi lại vất vả, giao thông cách trở, vào mùa mưa lũ thường xảy ra sạt lở đất,... khiến cuộc sống nơi đây càng trở nên khó khăn hơn. Đến nay, toàn thôn mới chỉ xây dựng được 2km đường bê tông, còn lại là đường đất.
Còn tại thôn Oi, xã Quang Hiến (Lang Chánh), chỉ cách trung tâm xã hơn 2km nhưng việc đi lại của người dân rất khó khăn mỗi khi mùa mưa về. Trời mưa to khiến cả thôn như bị cô lập hoàn toàn do ngập úng. Hiện thôn có 42/127 hộ nghèo, tình trạng nhà tạm bợ, dột nát vẫn ở mức cao.
Hệ thống giao thông liên thôn của thôn Oi, xã Quang Hiến, Lang Chánh còn nhiều bất cập.
Thực tế cho thấy, ngoài sản xuất nông nghiệp, người dân tại các thôn, bản ĐBKK không có ngành nghề khác nên mức thu nhập bình quân đầu người thấp. Ngoài ra hệ thống đường giao thông liên thôn đi lại rất khó khăn vào mùa mưa, gây cản trở sinh hoạt và phát triển sản xuất của người dân. Bên cạnh đó là những khó khăn do khí hậu và thổ nhưỡng.
Gỡ nút thắt để giảm nghèo
Có thể khẳng định rằng các chương trình, dự án giảm nghèo của Đảng và Nhà nước đã thực sự tạo nên nguồn lực to lớn để bà con dân tộc thiểu số thôn, bản ĐBKK vươn lên thoát nghèo. Thông qua nguồn vốn từ chương trình 30a, 135, các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển trồng trọt, chăn nuôi, phát triển lâm nghiệp... đời sống người dân ngày một khởi sắc. Hệ thống điện, đường, trường, trạm không ngừng được đầu tư xây dựng; đồng bào được tiếp cận, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong sản xuất. Tại một số thôn, bản vùng sâu, vùng xa ngày một xuất hiện nhiều mô hình kinh tế cho hiệu quả cao.
Theo báo cáo của Chi cục Phát triển nông thôn (Sở NN&PTNT), thông qua chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất theo Chương trình 135, trong năm qua, đã có 11.770 lượt hộ nghèo, cận nghèo của 17 huyện được hỗ trợ phát triển sản xuất với nguồn vốn phân bổ 39.060 triệu đồng. Đối với Chương trình 30a, có 31.303 lượt hộ của 100/102 xã thuộc 7 huyện nghèo (trừ 2 xã đạt chuẩn NTM) được phân bổ 32.760 triệu đồng. Chủ yếu hỗ trợ giống cây, con, thuốc bảo vệ thực vật, máy móc thiết bị, phân bón...
Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo của một số thôn, bản ĐBKK vẫn đang ở mức cao, tình trạng đói nghèo, lạc hậu, sản xuất manh mún... còn phổ biến. Thiết nghĩ, để người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt tại các thôn, bản ĐBKK giảm nghèo một cách bền vững. Bên cạnh một số chính sách, nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, việc đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm là việc làm hết sức cần thiết; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân; tập trung xây dựng các mô hình chăn nuôi, trồng trọt, hỗ trợ sản xuất thông qua việc hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi; giúp người nghèo tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để sinh kế; tăng cường chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ; mở rộng các mô hình khuyến nông giúp người dân miền núi áp dụng các giống cây, con trong sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao...
Trung Lê
