Cách thành phố Phan Thiết khoảng 40 km, mũi Kê Gà nằm ở huyện Hàm Thuận Nam, một vùng đất còn nhiều điểm mới được khai phá trên bản đồ du lịch Bình Thuận.
Buổi sớm, bãi cát dọc theo bờ kè xã Tân Thành (huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận) trở thành chợ cá nhỏ, do những thuyền câu đêm neo về đất liền. Những người phụ nữ đợi thuyền đánh cá về ngồi dọc bờ kè, mặt ngóng ra biển. Chiếc thuyền thúng đón khách ra hải đăng Kê Gà đón bình minh cũng dập dềnh theo sóng. Chặng đường chừng 500 m từ bờ kè ra mũi Kê Gà, du khách có thể nghe thêm nhiều thông tin về điểm đến hấp dẫn sắp tới.
Mũi Kê Gà không phải là một hòn đảo biệt lập mà vẫn là một mũi đất nhô ra phía biển, có hình thù giống như đầu gà như tên gọi. Khi thủy triều lên, mũi đất như trôi xa hơn khỏi đất liền, chỉ còn những mỏm đá nhô cao như hòn đảo. Bởi thế, người dân địa phương còn gọi đây là Hòn Bà. Nhưng khi thủy triều rút sẽ lộ ra dải cát nối lại với nhau. “Nếu bạn được nhìn thấy con đường đó thì bạn là người rất may mắn”, chàng thanh niên chèo thuyền nói vui với những người khách trước khi cập thuyền vào bến đỗ ở mũi Kê Gà.
Điều ngạc nhiên đầu tiên khi đặt chân tới mũi Kê Gà là những phiến đá có lúc xếp chồng lên nhau tạo nên những mỏm đá lớn dựng tầng tầng lớp lớp trước mặt, với hình thù vuông, tròn, bầu dục đứng ngồi rất độc đáo, như có sự sắp đặt của tạo hóa vừa bất ngờ bởi không góc nào giống góc nào. Có những tảng đá to đủ để nằm tắm nắng, cũng có khi giữa một vòng đá là một hồ nước trong vắt nhìn thấu đáy. Mũi Kê Gà được ví như một không gian nghệ thuật sắp đặt, có thêm những ngọn sóng bọt trắng xóa tô điểm cho sinh động hẳn lên.

Tháp hải đăng Kê Gà đặt trên mỏm đá cao nhất, lối đi lên có cả trăm bậc tam cấp, lối đi được làm duyên bởi hai hàng hoa sứ “không tuổi”. Những người làm ở tháp hải đăng Kê Gà này không ai biết chính xác tuổi của hàng cây này, ai cũng chỉ nghe kể lại đã từ rất lâu, có những cây được đặt từ những ngày xây dựng và hoạt động của tháp đèn cổ này, tức là cuối thế kỷ XIX. Không chỉ tạo cảnh thanh bình, nên thơ cho lối đi, hàng hoa sứ còn trổ bông thơm ngát, chống chọi được cả thời tiết khắc nghiệt, làm dịu đi cái hanh hao mặn mòi của biển cả.
Lịch sử ghi lại, hải đăng Kê Gà do người Pháp cho xây dựng vào năm 1897 và hoàn thành sau 2 năm. Với tuổi đời lên tới 188 năm, đây được xem là một trong những ngọn hải đăng lâu đời nhất tại Việt Nam.
Tháp đèn hải đăng được xây theo khối hình trụ, phần tháp đèn cao 35 m, hoàn toàn được làm bằng đá hoa cương chở từ Pháp về. Nếu tính theo mặt nước biển thì tháp đèn này cao tới 65 m, từ xa đã thấy ngọn tháp sừng sững giữa nền trời xanh trong. Bên trong ngọn hải đăng là 183 bậc thang xoáy trôn ốc bằng thép cùng hàng trăm bậc tam cấp dẫn đến đỉnh. Ngọn đèn từ tháp đèn hải đăng Kê Gà đêm đêm có thể chiếu sáng cách đó tới 40 km.

Ngọn hải đăng Kê Gà. Ảnh: Thanh Hà
Hải đăng Kê Gà là nơi đất lành chim đậu. Hiện nay, du khách không được leo bậc thang lên đỉnh tháp nên chim về trú ngụ dưới mái vòm của tháp đèn. Khi có người tới, tiếng chim ríu rít làm xôn xao cả một vùng trời. Thỉnh thoảng lại thấy bóng những chú chim vừa bay trong không trung đã lao vút xuống mặt nước đớp mồi. Những trận địa đá vẫn được sắp đặt quanh tháp đèn, với những mỏm đá vừa chênh vênh vừa hấp dẫn, khiến ai cũng muốn bước tới, dang cánh tay hòa mình với biển khơi.
Tháp đèn hải đăng là nơi thích hợp nhất để đợi mặt trời lên. Từ những mỏm đá vươn ra biển sẽ thấy những con thuyền đang hối hả về bờ, vài chiếc thuyền nhỏ nấn ná thu gom lưới đánh cá, một vài bè nuôi thủy sản dập dềnh theo sóng nước. Đón những ánh nắng rạng rỡ của ngày mới giữa nơi trời biển giao hòa, không gian chung quanh yên lặng chứ không xô bồ như phố thị, chỉ có tiếng sóng ào ạt xô vào vách đá là âm thanh duy nhất vang vọng bên tai sẽ là những trải nghiệm độc đáo của du khách khi tới nơi này.

“Vườn đá” tại mũi Kê Gà.
Khi mặt trời lên, rời mũi Kê Gà là về với cuộc sống bình yên thường nhật. Chợ cá lác đác còn vài người, trẻ con cũng ríu rít tới trường, ghe thuyền cũng đã neo lại nghỉ ngơi sau một đêm thao thức. Theo con đường chạy dọc ven biển Hàm Thuận Nam, dù đã đi khá xa nhưng ngoái lại vẫn thấy ngọn hải đăng Kê Gà đứng đó, sừng sững giữa nền trời xanh thẳm, dáng vừa như trông theo bóng người đi, vừa như cột mốc để người ta ngoái nhìn về.