Ở miền Bắc, xuân về rất khẽ, như một lời hẹn cũ. Cái rét ngọt cuối đông còn nấn ná trên hiên nhà, sương mỏng giăng qua lối ngõ, để rồi bất chợt, trong vườn quê, cành đào bừng nở sắc hồng. Xuân Bắc Bộ mang vẻ trầm tĩnh, chắt chiu và sâu lắng. Người ta chuẩn bị Tết từ những ngày chạp, gói bánh chưng trong mùi khói bếp cay nồng, ngồi canh nồi bánh suốt đêm để nghe thời gian chảy qua trong tiếng củi lách tách và câu chuyện làng quê.
Bánh chưng vuông vức không chỉ là món ăn ngày Tết, mà là biểu tượng của đất trời, của sự tri ân cội nguồn. Trên bàn thờ gia tiên, mâm ngũ quả hiện lên hài hòa sắc màu, gửi gắm ước vọng no đủ, bình an. Tết Bắc Bộ còn là mùa lễ hội, từ hội Gióng hào khí Thánh Phù Đổng, hội Lim đằm thắm câu quan họ, đến chùa Hương mây khói hay đền Trần linh thiêng khai ấn đầu năm. Trong không gian lễ hội ấy, tín ngưỡng dân gian hòa quyện cùng đời sống cộng đồng, tạo nên một mùa xuân vừa thiêng liêng vừa gần gũi, nơi con người tìm lại sợi dây nối mình với quá khứ và bản sắc làng quê.
Xuôi về miền Trung, xuân mang theo sắc nắng vàng trong vắt và làn gió se lạnh từ biển khơi. Miền Trung đón xuân trong sự dung dị, mộc mạc nhưng sâu lắng. Ở Huế, xuân phảng phất trong tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân dài trên sông Hương, trong tà áo dài tím thướt tha giữa thành quách rêu phong. Người Huế ăn Tết cầu kỳ mà tinh tế, từ dưa món, tré, nem chua, đến bánh tét, bánh nậm, bánh lọc. Mỗi món ăn là một lát cắt văn hóa, kết tinh sự khéo léo và nếp sống gia phong của xứ kinh kỳ.
Trên dải đất miền Trung nhiều nắng gió, xuân còn là mùa hướng về tổ tiên và những giá trị gia đình. Dẫu đời sống còn lắm nhọc nhằn, Tết vẫn được giữ trọn trong mâm cơm cúng, trong lời chúc đầu năm mộc mạc mà chân thành. Ở các làng chài ven biển, xuân về cùng lễ cầu ngư, tiếng trống, tiếng chiêng hòa nhịp sóng, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, biển yên cá đầy. Trên miền núi phía Tây Trung Bộ, đồng bào các dân tộc đón xuân bằng những điệu múa, tiếng khèn, tiếng cồng chiêng vang vọng đại ngàn, tạo nên một mùa xuân hoang sơ mà quyến rũ.
Vào Nam, xuân đến sớm hơn, rực rỡ hơn và cũng phóng khoáng hơn. Không có cái rét cắt da, xuân Nam Bộ là mùa của nắng ấm chan hòa, của những vườn mai vàng nở rộ. Hoa mai trở thành linh hồn của Tết phương Nam, sắc vàng rực rỡ như niềm tin và hy vọng cho một năm mới hanh thông. Trong những ngôi nhà miệt vườn, mâm cỗ Tết giản dị mà đậm đà, với nồi thịt kho hột vịt, bánh tét, dưa giá, canh khổ qua – món ăn gửi gắm ước mong gian khó sẽ ở lại phía sau.
Xuân miền Tây còn là mùa của sông nước rộn ràng. Chợ nổi những ngày giáp Tết đông vui hơn, ghe xuồng chở đầy hoa trái, dưa hấu, bưởi, xoài… Trên bến dưới thuyền, người mua kẻ bán cười nói rôm rả, mang theo không khí xuân lan tỏa khắp các nhánh sông. Người Nam Bộ đón Tết thoải mái, không câu nệ hình thức, nhưng luôn nặng nghĩa tình. Lời chúc đầu năm mộc mạc, cái bắt tay thân tình, chén rượu xuân ấm nồng làm nên một mùa xuân hào sảng, đậm đà bản sắc phương Nam.
Xuân cũng về trên những miền văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi nơi một sắc thái riêng. Ở Tây Bắc, xuân là mùa hoa ban nở trắng núi rừng, là tiếng khèn Mông réo rắt gọi bạn tình, là váy áo sặc sỡ xoay vòng trong điệu múa xòe Thái. Tết của đồng bào nơi đây không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, mà còn là dịp để cộng đồng sum họp, để con người hòa mình vào thiên nhiên trong niềm hân hoan nguyên sơ.
Trên Tây Nguyên, xuân gắn với mùa lễ hội cồng chiêng, với bếp lửa nhà rông và ché rượu cần men nồng. Tiếng chiêng ngân vang giữa đại ngàn không chỉ là âm thanh lễ hội, mà là tiếng nói của tâm linh, của lịch sử và mối liên kết bền chặt giữa con người với đất trời. Xuân nơi đây mang vẻ đẹp hùng tráng, phóng khoáng như chính tâm hồn núi rừng.
Xuân về trên những miền văn hóa Việt không chỉ là sự đổi thay của thời tiết hay cảnh sắc, mà là sự hồi sinh của những giá trị tinh thần. Dẫu nhịp sống hiện đại khiến nhiều phong tục được giản lược, nhưng Tết và mùa xuân vẫn là điểm tựa tâm hồn của người Việt. Đó là lúc con người trở về với gia đình, quê hương và cội nguồn văn hóa. Là khi những khác biệt vùng miền hòa chung trong một bản giao hưởng xuân đa sắc mà thống nhất.
Xuân đi qua từng miền đất, để lại hương vị riêng, nhưng luôn mang theo một sợi chỉ đỏ xuyên suốt: tình người, lòng hiếu nghĩa và khát vọng hướng thiện. Trên những miền văn hóa Việt, xuân không chỉ nở hoa ngoài hiên, mà còn nở trong lòng người - bền bỉ, ấm áp và đầy tin yêu.
