Trước đó chiều ngày 9/7/2022 Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hà Giang phối hợp cùng các lực lượng vũ trang tỉnh di chuyển hài cốt 10 liệt sỹ vừa được tìm thấy tại nhà chờ của đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đặt tại thôn Nà Toong xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên về Đền thờ Liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.
Xe đưa các hài cốt của các AHLS di chuyển qua Quảng trường trung tâm thành phố. Các lực lượng vũ trang, thanh niên tình nguyện và người dân đứng 2 bên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến công lao to lớn, sự hi sinh anh dũng của các Anh hùng liệt sỹ (AHLS) vì đất nước.
10 hài cốt chiến sỹ vừa được đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ - Bộ Chỉ Huy Quân Sự tỉnh tìm kiếm, quy tập hy sinh tại sườn Đông Bắc điểm cao 211 thuộc thôn Giang Nam, xã Thanh Thuỷ, huyện Vị Xuyên. Các liệt sỹ hiện chưa xác định được thông tin.
Sáng 10/7 chương trình truy điệu và an táng các AHLS diễn ra trong không khí thanh kính và trang trọng. Tham dự buổi lễ có Tham dự buổi lễ có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân. Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cùng lãnh đạo các Bộ, Ban, Ngành Trung ương và địa phương.
Mặt Trận Vị Xuyên là 1 trong những mặt trận ác liệt nhất trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Có hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, và vẫn còn hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy, chưa được quy tập. Hàng ngàn ha đồi núi vẫn còn sót lại bom mìn.
Đó là cuộc chiến tranh tự vệ mà lý tưởng cao cả của người lính cụ Hồ lại một lần nữa bùng cháy khi đất nước bị xâm lăng. Mặt Trận Vị Xuyên chứng kiến hàng nghìn chiến sỹ, cán bộ đã nằm lại miền biên viễn của tổ quốc. Và phần lớn được quy tập an táng về mái nhà chung là nghĩa Trang liệt Sỹ Quốc Gia Vị Xuyên.
Nghĩa trang Liệt sỹ Vị Xuyên ngày nay là nơi an nghỉ của 1853 Liệt sỹ, trong đó có 1 ngôi mộ tập thể. 261 mộ chưa xác định được thông tin, có 299 anh hùng hiệt sỹ đã được gia đình làm thủ tục di chuyển hài cốt về quê.
Những năm gần đây tỉnh Hà Giang đã đẩy mạnh hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ hi sinh. Ngày 12/7 hàng năm được những người lính Vị Xuyên chọn là ngày giỗ trận, cứ đến ngày này Nghĩa trang liệt sỹ Vị Xuyên lại đón tiếp rất nhiều đồng đội về thăm lại chiến trường xưa.
Tinh thần “Sống bám đá đánh giặc - Chết hóa đá bất từ” khẩu hiệu ấy như một lời thề với tinh thần bất tử của người lính Vị Xuyên trong cuộc chiến, nó cũng là tinh thần bi tráng mà lớp trẻ ngày nay nhận được thông qua công tác giáo dục lịch sử khi đến với vùng đất này.
