Những sợi bún được gói bằng tàu lá chuối – nét truyền thống hàng trăm năm tuổi
Làng Huỳnh Dương xã Diễn Quảng nằm im lìm dưới những ngọn dừa xanh mướt. Nơi đây, từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm bún, tính ra cũng được hơn 100 tuổi.
Men theo con đường nhỏ, chúng tôi đã tìm đến nhà ông Phan Tài Trí, một trong những hộ làm bún lâu đời nhất tại làng. “Tôi cũng không biết nghề này có từ bao giờ, chỉ biết rằng, từ thời tôi còn nhỏ đã được ông, cha dạy làm bún rồi – ngót cũng được hơn 100 tuổi rồi đấy”, ông Trí nói.
Cũng theo ông Trí, bún Huỳnh Dương bắt đầu phục sinh từ đầu những năm 90. Cho đến bây giờ, việc duy trì được những nếp nghĩ ngày xưa, nối tiếp những gì ông cha để lại đã là vui, toại nguyện. Dù rằng, giá trị vật chất mà những sơi bún mang lại không đáng kể, nhưng giá trị tinh thần thì là vô giá.
Xuôi theo con đường mòn, được người dân chỉ, chúng tôi tìm tới nhà anh Lê Công Tám, cũng tại làng Huỳnh Dương. Anh Tám vui vẻ mời vào nhà, cũng lại dăm ba câu chuyện về bún làng nghề. Được hỏi về qui trình để làm “bún làng nghề” anh hồ hởi: “Bún ở đây khác lắm chú ơi! Muốn làm bún ngon điều kiện tiên quyết là gạo phải chuẩn, nước phải từ giếng đào của làng, có như vậy mới truyền thống được chứ chú”. Theo như anh Tám, gạo để làm bún phải là gạo chuẩn, tức là không pha trộn gì cả. Sau khi chọn gạo phải ngâm chừng 2 tiếng rồi vo cho sạch nước, tiếp đến lại ngâm nước, để 1 vài đêm rồi vo tiếp mới cho vào máy xay thành bột nước. Tiếp đó, ngâm bột 2 đêm rồi mới đưa vào khăn vắt, xong xuôi mới đưa vào máy thủ công (máy làm sợi). Bún truyền thống thật lắm qui trình. Có như vậy, bún làng nghề mới nổi tiếng, mới được người dân tin dùng, mới xứng đáng với danh xưng “truyền thống”.
Ông Phan Tài Trí cùng gia đình đang gìn giữ phong vị truyền thống của mình
Đánh giá bún làng nghề, ngoài các “khâu” để cho ra thành phẩm thì còn cả chất lượng của sản phẩm nữa. Lúc nào sợi bún có màu trong, bóng, có độ dai nhất định, đặc biệt mùi của nó là phải hơi chua (vì qua khâu ủ) thì đích thị là bún Huỳnh Dương.
Ông Trần Văn Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã Diễn Quảng cho hay: “Bún Huỳnh Dương được công nhận làng nghề từ năm 2004, có 170/350 hộ làm bún, mức thu nhập từ 50 – 100 nghìn/người/ngày”. Để thấy rằng, việc duy trì làng nghề làm bún đến tận bây giờ khó khăn biết nhường nào.
Điều mà các hộ dân cũng như chính quyền địa phương trăn trở nhất là Nhà nước có chính sách hỗ trợ như thế nào đối với những người đang lưu giữ mảnh hồn của quê hương. Cần hơn nữa việc đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước sạch, nước thải tại làng nghề. Để những người dân nơi đây giữ gìn và phát huy hơn nữa một làng nghề xưa – làng bún Huỳnh Dương.
Hoan Châu
