Chỉ còn một số ít bà con diêm dân tham gia sản xuất muối - Ảnh: P.V
Khó khăn trong việc khôi phục
Xã Hộ Độ hiện có 7821 nhân khẩu với 1951 hộ. Tổng diện tích tự nhiên 6687 ha, trong đó diện tích sản xuất muối là 50 ha, đất nuôi trồng thủy sản là 83 ha.
Từ bao đời nay, Hộ Độ vẫn được người ta gọi với cái tên đặc thù “làng muối Hộ Độ”, tuy nhiên, hiện nay cái tên gọi đó dường như không mấy phù hợp với địa phương này, bởi giờ đây bà con chẳng còn mặn mà với cái nghề mà họ đã gắn bó từ lâu.
Dưới cái nắng rực lửa, đồng muối Hộ Độ chỉ thưa thớt vài bóng người cào ô, xăm nại. Dọc các cánh đồng muối, những ô muối bị thủng, rách do lâu ngày không được tu sửa, sân phơi, máng chạt cỏ mọc um tùm...
Theo một số bà con diêm dân trên địa bàn xã, những năm gần đây muối sản xuất ra không bán được, giá muối quá rẻ chỉ còn 1,5 triệu đồng/tấn nên bà con không còn mặn mà với nghề làm muối. Lực lượng lao động chính đã rời bỏ làng quê lên các thành phố lớn tìm kế sinh nhai mới.
Cánh đồng muối bỏ hoang - Ảnh: P.V
Do đó, năm 2016 diện tích và sản lượng muối đều giảm mạnh và không đạt so với kế hoạch đề ra. Diện tích nại muối đưa vào sản xuất 270 sào, đạt 70,12 % kế hoạch cả năm. Tổng sản lượng ước đạt 945 tấn, đạt 72,69 % so với kế hoạch cả năm; sản lượng bình quân ước đạt 3,5 tấn sào.
Trao đổi với phóng viên Phương Nam Plus, Ông Phan Đình Hinh, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Sau sự cố môi trường biển thì lượng muối tồn của toàn xã vào khoảng từ 250 tấn đến 300 tấn. Mặc dù thời gian gần đây có thương lái về thu mua nhưng lượng muối tồn cũng không giảm là mấy. Bà con diêm dân trên địa bàn xã ngoài bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển còn gặp khó khăn trong khâu sản xuất muối do cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc sản xuất chưa đáp ứng được yêu cầu”.
Cùng với đó, việc đầu tư hệ thống kênh mương dẫn nước phục vụ cho việc sản xuất muối cũng đang gặp khó, bởi nó đòi hỏi nguồn kinh phí lớn. Toàn xã hiện có khoảng 5km kênh mương cần kiên cố hóa bằng bê tông để phục vụ cho việc dẫn nước làm muối và nuôi trồng thủy hải sản.
Nhiều đoạn kênh mương chưa được xây dựng do thiếu nguồn kinh phí - Ảnh: P.V
“Để đầu tư cho 1km kênh mương dẫn nước làm muối và nuôi trồng thủy sản cần nguồn kinh phí khoảng 2,5 tỷ đến 2,7 tỷ. Với nguồn kinh phí này thì địa phương không thể kham nổi”, ông Hinh khẳng định.
Bên cạnh khó khăn trong việc sản xuất và tiêu thụ muối, bà con Hộ Độ còn gặp khó khăn trong việc nuôi trồng thủy hải sản, do ảnh hưởng từ sự cố môi trường, năm 2016, sản lượng cũng như giá các loại thủy sản đạt thấp, thu nhập của các lao động làm thủy sản cũng từ đó bị ảnh hưởng.
Thu nhập bình quân đạt 0,5 tạ/ha; tôm thẻ nuôi công nghiệp đạt bình quân 0,8 tấn/ha; nuôi quảng canh 0,3 tấn ha, cua đạt 0,2 tấn ha. Mô hình nuôi quy mô lớn đạt bình quân đạt 3 tấn/ha. Thu hoạch hàu, hến đạt 2 tấn/ha…
“Bước sang năm 2017, có một số hộ đầu tư nuôi trồng lại nhưng diện tích nuôi trồng này cũng bắt đầu xuất hiện dịch bệnh. Các cấp đã vào cuộc nhưng vẫn chưa tìm ra nguyên nhân”, ông Hinh cho hay.
Mặc dù còn gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình khôi phục lại nghề truyền thống của xã, tuy nhiên, nghề muối, thủy sản được xem là một trong những thế mạnh tại xã Hộ Độ, do đó hiện nay địa phương đang tìm ra những giải pháp khắc phục. Tuy nhiên, đối với việc khắc phục nghề muối, địa phương sẽ gặp khó trong khâu lao động, đầu tư hệ thống kênh mương. Trước mắt, người dân cần những chính sách ưu đãi trong khâu tiêu thụ sản phẩm và đầu tư quy hoạch lại đồng muối. Có như vậy, người dân nơi đây mới yên tâm bám trụ với nghề.
Dân "mòn mỏi" chờ nước sạch
Không chỉ gặp khó trong phát triển kinh tế mà nhiều năm qua người dân xã Hộ Độ đang đối diện với tình trạng thiếu nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày.
“Năm 2014, UBND tỉnh Hà Tĩnh giao cho UBND huyện Lộc Hà làm chủ đầu tư xây dựng nhà máy nước sạch trên địa bàn xã Hộ Độ với tổng kinh phí là 10 tỷ đồng. Trong đó bà con nhân dân xã Hộ Độ sẵn sàng đóng góp 25% nguồn kinh phí như chủ trương của tỉnh và huyện đề ra. Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn nằm im trên giấy, trong lúc bà con trong xã đang từng ngày khô cổ chờ nước sạch”, ông Hinh nói.
Được biết, năm 1995 xã có mời đoàn kỹ sư của đại học Mỏ địa chất về khoan thăm dò 5 mũi có mũi sâu tới 45m với tổng kinh phí 90 triệu đồng mà không ra nước sạch cho bà con dùng.
Đứng trước tình trạng này, thiết nghĩ các cấp, các ngành cần có sự can thiệp kịp thời để địa phương ổn định phát triển kinh tế, người dân có nước sạch dùng.
Thanh Tuấn
