Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình thăm thôn Bản Bang tháng 4/2017 - Ảnh: Thiên Thanh
Thôn Bản Bang có lợi thế nằm ở cửa ngõ thành phố, là một trong số ít các thôn có nhiều đồng bào dân tộc Dao sinh sống và còn duy trì được nhiều nét văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc. Từ những đặc điểm, lợi thế đó, tháng 4.2014, UBND huyện Vị Xuyên đã ban hành Quyết định phê duyệt Đề án xây dựng Làng VHDL cộng đồng thôn Bản Bang. Thôn Bản Bang, xã Đạo Đức là một trong 4 Làng Văn hóa du lịch cộng đồng của huyện Vị Xuyên (cùng với Thanh Sơn (xã Thanh Thủy), Lùng Tao (xã Cao Bồ), Khuổi Lác (xã Trung Thành).
Thôn Bản Bang hiện có 96 hộ, 462 khẩu, trong đó dân tộc Dao chiếm hơn 90%, còn lại dân tộc Tày, Kinh sống đoàn kết, xen kẽ, cùng nhau phát triển kinh tế; toàn thôn có 34 hộ khá, giàu, 23 hộ nghèo, không còn hộ đói. Cùng với tổ chức phát triển sản xuất, bà con trong thôn luôn quan tâm đến việc học hành của con em, tạo mọi điều kiện để các cháu được đến trường. Hàng năm, bà con trong thôn duy trì tốt các hoạt động văn hóa, văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc như lễ hội Cấp sắc cho người đàn ông trưởng thành, cầu mùa và cúng thành hoàng làng... Hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới, thôn đã tập trung lãnh đạo, tổ chức cho nhân dân xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa...
Thôn Bản Bang hiện có 96 hộ, 462 khẩu, trong đó dân tộc Dao chiếm hơn 90%, còn lại dân tộc Tày, Kinh sống đoàn kết, xen kẽ, cùng nhau phát triển kinh tế; toàn thôn có 34 hộ khá, giàu, 23 hộ nghèo, không còn hộ đói. Cùng với tổ chức phát triển sản xuất, bà con trong thôn luôn quan tâm đến việc học hành của con em, tạo mọi điều kiện để các cháu được đến trường. Hàng năm, bà con trong thôn duy trì tốt các hoạt động văn hóa, văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc như lễ hội Cấp sắc cho người đàn ông trưởng thành, cầu mùa và cúng thành hoàng làng... Hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới, thôn đã tập trung lãnh đạo, tổ chức cho nhân dân xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa...
Nhà dân được đầu tư bảo đảm điều kiện ăn, nghỉ của du khách khi đến với Bản Bang - Ảnh: Lê Hoàn
Thôn Bản Bang được hình thành đến nay khoảng 150 năm. Qua bao biến cố đổi thay, người Dao thôn Bản Bang đã khẳng định được việc chọn đất lập làng cư ngụ của người xưa ở đất này là hồng phúc được thể hiện ở chính cuộc sống không ngừng vươn lên, kinh tế phát triển, văn hoá xã hội được bảo tồn và phát huy của cộng đồng. Địa phận thôn sơn thuỷ hữu tình bởi cách lập làng, làm nhà thoai thoải chân đồi theo thế đất nhìn bao quát toàn cảnh, nhà cửa quanh bao bọc hoà quyện vào nhau chặt chẽ, dòng suối chảy uốn lượn giữa làng như một dải lụa lồng quấn ngang lưng người thiếu nữ càng tăng thêm vẻ tươi mát hiền hòa.
Người Dao ở đây có nhiều Lễ hội tín ngưỡng độc đáo như: Lễ Cầu mùa, Lễ Cấp sắc, Lễ Cắm cô... cùng với nhiều tập quán phong phú trong đám hiếu, đám hỷ; những làn điệu Cọi sâu lắng. Tại đây, du khách sẽ được thưởng thức những lời ca, điệu múa dân gian do đội văn nghệ của thôn biểu diễn, cùng tham gia các trò chơi truyền thống như: Đẩy gậy, đi cà kheo; tham quan các nghề truyền thống như: Dệt thổ cẩm, đan lát, chạm bạc...
Đến đây, du khách cũng có thể mua sắm cho mình những sản phẩm lưu niệm thủ công như túi xách, ví thổ cẩm, quần áo dân tộc... do chính bàn tay khéo léo của những người phụ nữ Dao Bản Bang làm ra. Bên cạnh đó, du khách còn được thưởng thức những món ẩm thực đặc trưng của đồng bào nơi đây như: Xôi ngũ sắc, măng cuốn, cá Bỗng nấu măng chua, thịt chua, thịt gà đồi... Những món ăn độc đáo với mùi thơm đặc trưng của các loại gia vị như: Lá mác mật, hạt dổi, thảo quả, gừng... hòa quện trong khung cảnh thanh bình, dân dã của đồng bào Dao nơi đây.
Nghi lễ Cầu mùa của đồng bào Dao thôn Bản Bang - Ảnh: N.Phương
“Xây dựng làng Văn hoá - Du lịch sẽ tạo bước đột phá, làm chuyển biến nhận thức của cộng đồng, huy động nhiều nguồn lực thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển, khai thác các tiềm năng lợi thế để giảm nghèo bền vững. Nâng cao dân trí, tăng cường giao lưu hiểu biết về văn hóa, xã hội giữa các dân tộc trong nước và Quốc tế; phát huy và giữ gìn những giá trị văn hoá truyền thống của địa phương để xây dựng quê hương Vị Xuyên giàu đẹp, văn minh”, ông Nguyễn Hữu Việt, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Vị Xuyên cho biết.
”Trong quá trình xây dựng, hàng năm, thôn Bản Bang đã đón nhiều lượt khách đến thăm quan, du lịch, thưởng thức văn hóa ẩm thực. Đến nay, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt, mức thu nhập bình quân đạt gần 20 triệu đồng/người/năm”, ông Việt cho biết thêm.
”Trong quá trình xây dựng, hàng năm, thôn Bản Bang đã đón nhiều lượt khách đến thăm quan, du lịch, thưởng thức văn hóa ẩm thực. Đến nay, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt, mức thu nhập bình quân đạt gần 20 triệu đồng/người/năm”, ông Việt cho biết thêm.
Để đẩy mạnh hoạt động du lịch cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời gìn giữ và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống của từng dân tộc nói chung và của người Dao ở Bản Bang nói riêng, Vị Xuyên rất cần đến sự quan tâm chỉ đạo và đầu tư của các cấp chính quyền.
Thêm một tuyến du lịch cộng đồng mới ra đời, thêm cơ hội cải thiện sinh kế cho đồng bào, giúp giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa cộng đồng các dân tộc. Tuy nhiên, để du lịch cộng đồng ở thôn Bản Bang nói riêng và du lịch công đồng tại Hà Giang phát triển bền vững, kết nối các tuyến, điểm du lịch trong tỉnh, các giá trị văn hóa, tạo ra chuỗi sản phẩm du lịch có giá trị cao, không chỉ có sự đóng góp của cộng đồng mà đòi hỏi phải có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cấp chính quyền, nhất là những người làm du lịch.
Lê Hoàn
