Sở Y tế tỉnh Lai Châu
Sự mất việc làm của nhiều giáo viên, nhân viên y tế không chỉ xảy ra ở Đắk Lắk, Lai Châu mà đã từng diễn ra ở các tỉnh Thanh Hoá, Hà Nam, Phú Yên… và chắc chắn Lai Châu chưa phải là tỉnh cuối cùng xảy ra tình trạng mất việc làm của hai ngành này?
Nghề giáo và nghề y là hai nghề cao quý, theo truyền thống của người Việt được tôn vinh là “thầy” nhưng đây đó họ đang bị coi thường, “ruồng bỏ”.
Tại sao lại như vậy? Lần này ở Lai Châu, 137 nhân viên y tế bị mất việc, ai phải chịu trách nhiệm?
Trước bức xúc của dư luận về việc chấm dứt hợp đồng lao động đối với 137 nhân viên ngành y tế tỉnh Lai Châu, Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế tỉnh Lai Châu khẩn trương xác minh cụ thể, phối hợp với cơ quan liên quan báo cáo, giải trình, đề xuất với cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật và báo cáo kết quả về Bộ Y tế.
Lãnh đạo tỉnh Lai Châu đã họp và quy rõ trách nhiệm trong vụ 137 nhân viên y tế đột ngột bị mất việc. Tại buổi họp báo sáng 3/4, ông Nguyễn Văn Đối - Giám đốc Sở Y tế Lai Châu đã nói lý do dẫn đến việc các nhân viên y tế mất việc. Cụ thể, ông Nguyễn Văn Đối - Giám đốc Sở Y tế Lai Châu vẫn khẳng định 137 nhân viên y tế bị chấm dứt hợp đồng lao động từ ngày 1/4, đều là lao động hợp đồng, chứ không phải là viên chức.
Lai Châu được chia tách, thành lập từ năm 2004. Những năm đầu thành lập, ngành y tế tỉnh thiếu cán bộ ở hầu hết các lĩnh vực, các tuyến. Để phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh cho nhân dân, Sở Y tế đã thực hiện hợp đồng lao động trong số biên chế còn thiếu, do chưa được tuyển dụng. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, do "hiểu lầm" các văn bản hướng dẫn nên dẫn đến việc ký kết hợp đồng lao động không đúng với quy định. Cũng chính vì lầm lẫn nên Sở Y tế Lai Châu đã ban hành các quyết định xóa tập sự, nâng lương... cho nhiều nhân viên y tế thuộc diện hợp đồng lao động.
Sau khi có kết luận thanh tra của Sở Nội vụ, năm 2017, các đơn vị trực thuộc Sở Y tế Lai Châu đã tiến hành ký lại hợp đồng lao động một năm với tất cả những nhân viên y tế đã ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn trước đó.
Lãnh đạo tỉnh Lai Châu đã họp và quy rõ trách nhiệm trong vụ 137 nhân viên y tế đột ngột bị mất việc. Tại buổi họp báo sáng 3/4, ông Nguyễn Văn Đối - Giám đốc Sở Y tế Lai Châu đã nói lý do dẫn đến việc các nhân viên y tế mất việc. Cụ thể, ông Nguyễn Văn Đối - Giám đốc Sở Y tế Lai Châu vẫn khẳng định 137 nhân viên y tế bị chấm dứt hợp đồng lao động từ ngày 1/4, đều là lao động hợp đồng, chứ không phải là viên chức.
Lai Châu được chia tách, thành lập từ năm 2004. Những năm đầu thành lập, ngành y tế tỉnh thiếu cán bộ ở hầu hết các lĩnh vực, các tuyến. Để phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh cho nhân dân, Sở Y tế đã thực hiện hợp đồng lao động trong số biên chế còn thiếu, do chưa được tuyển dụng. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, do "hiểu lầm" các văn bản hướng dẫn nên dẫn đến việc ký kết hợp đồng lao động không đúng với quy định. Cũng chính vì lầm lẫn nên Sở Y tế Lai Châu đã ban hành các quyết định xóa tập sự, nâng lương... cho nhiều nhân viên y tế thuộc diện hợp đồng lao động.
Sau khi có kết luận thanh tra của Sở Nội vụ, năm 2017, các đơn vị trực thuộc Sở Y tế Lai Châu đã tiến hành ký lại hợp đồng lao động một năm với tất cả những nhân viên y tế đã ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn trước đó.
Trong khi đó, Sở Nội vụ Lai Châu khẳng định việc Sở Y tế ra quyết định xóa tập sự cho các nhân viên y tế thuộc diện hợp đồng lao động là không đúng quy định. Trong bối cảnh thiếu nguồn nhân lực ngành y tế thời gian qua, nên Sở Nội vụ và Sở Y tế đã buộc phải hợp đồng lao động để bổ sung vào những vị trí còn thiếu.
Cuối năm 2017, Hội đồng tuyển dụng viên chức tỉnh Lai Châu đã tổ chức xét tuyển viên chức ngành y tế tỉnh. Đã có 788 thí sinh nộp hồ sơ dự xét tuyển, trong đó có các nhân viên đang hợp đồng tại các đơn vị thuộc Sở Y tế. Căn cứ vào kết quả tuyển dụng viên chức ngành y tế năm 2017, Sở Y tế Lai Châu đã thực hiện chấm dứt hợp đồng lao động đối với 137 nhân viên y tế đang hợp đồng, do không trúng tuyển, không tham gia đăng ký dự tuyển.
Rõ ràng cách giải thích nói trên không có tính thuyết phục. Khi thiếu thì tuyển ồ ạt, có báo cáo với Sở Nội vụ, tại sao không có ý kiến chấn chỉnh ngay. Sau cả chục năm đến khi có nhiều thí sinh đăng ký họ mới viện lý do “tinh giản biên chế” bày đặt ra thi tuyển để loại những người cũ ký kết hợp đồng nhiều năm? Mánh khoé này nguỵ biện đúng nguyên tắc để lừa dối trong tuyển dụng nhưng không đúng với lương tâm, đạo lý.
Dư luận còn bức xúc không chỉ có những khuất tất trong việc muốn đẩy người lao động đã có hợp đồng ra đường, lãnh đạo ngành Y tế Lai Châu còn có dấu hiệu “biển thủ” tiền hỗ trợ cho cán bộ y bác sỹ lấy từ nguồn Bảo hiểm xã hội chi trả. Bản thân những nhân viên y tế này đã nhiều lần gửi đơn tố cáo lên UBND tỉnh Lai Châu, Bộ Y tế… nhưng chưa có “hồi âm”…
Cuối năm 2017, Hội đồng tuyển dụng viên chức tỉnh Lai Châu đã tổ chức xét tuyển viên chức ngành y tế tỉnh. Đã có 788 thí sinh nộp hồ sơ dự xét tuyển, trong đó có các nhân viên đang hợp đồng tại các đơn vị thuộc Sở Y tế. Căn cứ vào kết quả tuyển dụng viên chức ngành y tế năm 2017, Sở Y tế Lai Châu đã thực hiện chấm dứt hợp đồng lao động đối với 137 nhân viên y tế đang hợp đồng, do không trúng tuyển, không tham gia đăng ký dự tuyển.
Rõ ràng cách giải thích nói trên không có tính thuyết phục. Khi thiếu thì tuyển ồ ạt, có báo cáo với Sở Nội vụ, tại sao không có ý kiến chấn chỉnh ngay. Sau cả chục năm đến khi có nhiều thí sinh đăng ký họ mới viện lý do “tinh giản biên chế” bày đặt ra thi tuyển để loại những người cũ ký kết hợp đồng nhiều năm? Mánh khoé này nguỵ biện đúng nguyên tắc để lừa dối trong tuyển dụng nhưng không đúng với lương tâm, đạo lý.
Dư luận còn bức xúc không chỉ có những khuất tất trong việc muốn đẩy người lao động đã có hợp đồng ra đường, lãnh đạo ngành Y tế Lai Châu còn có dấu hiệu “biển thủ” tiền hỗ trợ cho cán bộ y bác sỹ lấy từ nguồn Bảo hiểm xã hội chi trả. Bản thân những nhân viên y tế này đã nhiều lần gửi đơn tố cáo lên UBND tỉnh Lai Châu, Bộ Y tế… nhưng chưa có “hồi âm”…
Cũng như vụ việc bỗng dưng sa thải hơn 500 giáo viên ở huyện Krông Pắk (Đắk Lắk), vấn đề đặt ra là có tiêu cực, tham nhũng trong việc tuyển dụng nhân viên y tế ở Lai Châu? Đối với huyện Krông Pắk (Đắk Lắk) đã khởi tố, bắt tạm giam kẻ đã nhận 300 triệu đồng chạy việc với tội danh ‘Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’, còn đối với Lai Châu chưa thấy đề cập đến vấn đề này. Nhưng đã có những những nhân viên y tế Lai Châu trả lời trên truyền hình công khai nói đã mất tiền chạy việc nay bị sa thải?
Sai phạm trong việc tuyển dụng 137 nhân viên y tế Lai Châu dù có biện minh như thế nào thì trách nhiệm vẫn là người đứng đầu Sở Y tế và Sở Nội vụ. Đừng vì tiền bạc mà lừa dối, nhận họ vào làm việc để rồi ngày hôm sau lại "ném" họ ra đường? Đằng sau 137 nhân viên y tế ở Lai Châu bị mất việc này là 137 gia đình với vợ chồng con cái, cha mẹ của họ bị dồn vào bước đường cùng đều phẫn nộ, cay đắng. Do đó, cấp có thẩm quyền ở Lai Châu cần vào cuộc điều tra làm rõ có “ăn tiền” trong việc tuyển dụng nhân viên y tế để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, chứ không đơn giản như Giám đốc Sở Y tế Lai Châu giải thích do "hiểu lầm" các văn bản hướng dẫn nên dẫn đến việc ký kết hợp đồng lao động không đúng với quy định? Đồng thời thanh tra toàn bộ lại việc chi trả hỗ trợ y bác sỹ trong công tác khám chữa bệnh lấy nguồn tiền từ BHXH chi trả có đến tay tập thể y bác sỹ hay hay lại bị “ăn chặn”?
Sai phạm trong việc tuyển dụng 137 nhân viên y tế Lai Châu dù có biện minh như thế nào thì trách nhiệm vẫn là người đứng đầu Sở Y tế và Sở Nội vụ. Đừng vì tiền bạc mà lừa dối, nhận họ vào làm việc để rồi ngày hôm sau lại "ném" họ ra đường? Đằng sau 137 nhân viên y tế ở Lai Châu bị mất việc này là 137 gia đình với vợ chồng con cái, cha mẹ của họ bị dồn vào bước đường cùng đều phẫn nộ, cay đắng. Do đó, cấp có thẩm quyền ở Lai Châu cần vào cuộc điều tra làm rõ có “ăn tiền” trong việc tuyển dụng nhân viên y tế để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, chứ không đơn giản như Giám đốc Sở Y tế Lai Châu giải thích do "hiểu lầm" các văn bản hướng dẫn nên dẫn đến việc ký kết hợp đồng lao động không đúng với quy định? Đồng thời thanh tra toàn bộ lại việc chi trả hỗ trợ y bác sỹ trong công tác khám chữa bệnh lấy nguồn tiền từ BHXH chi trả có đến tay tập thể y bác sỹ hay hay lại bị “ăn chặn”?
Vũ Xuân Bân
