Ông Đàm Minh Tuấn (bên trái) được tác giả Xuân Vũ (Vũ Xuân Bân) tặng tiểu thuyết Tơ Vò do NXB Hội Nhà văn Việt Nam xuất bản.
Còn nhớ, trên cơ sở quy hoạch vùng chăn nuôi bò sữa của tỉnh Vĩnh Phúc, từ cuối năm 1999, ông Đàm Minh Tuấn đã lặn lội vào Củ Chi, Hóc Môn - TPHCM học tập kinh nghiệm, mua những con bò sữa đầu tiên về thôn An Lão, xã Vĩnh Thịnh để nuôi. Những tháng năm đầu tiên nuôi bò sữa rất chật vật, nhất là tìm “đầu ra” cho sản phẩm sữa. Ông Tuấn dần dần tích luỹ kinh nghiệm, hướng dẫn cho nhiều hộ ở Vĩnh Thịnh cùng nuôi, tạo ra sản phẩm sữa hàng hoá ngày một tăng. Nhiều hộ nông dân nghèo không có vốn, ông đã đứng ra vay vốn ngân hàng mua bò sữa từ TPHCM về cho các hộ cùng nuôi. Ông không chỉ giúp đỡ các hộ ở xã Vĩnh Thịnh mà còn tư vấn, hương dẫn các hộ nông dân xã Thái Hoà (Lập Thạch – Vĩnh Phúc) và xã Minh Châu (Ba Vì – Hà Nội) nuôi bò sữa, thoát nghèo bền vững, vươn lên làm giàu.
Đàn bò sữa của gia đình ông Đặng Văn Nhãn thôn An Lão, xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Trải qua đoạn trường gần 20 năm, xã Vĩnh Thịnh hiện có hơn 800/2000 hộ nuôi hơn 10.000 con bò sữa, cung ứng bình quân 80 tấn sữa/ngày cho Vinamilk với giá 14.000đ/kg và Công ty sữa Cô gái Hà Lan với giá thấp hơn một chút. Sản phẩm sữa hàng hoá này đã đem lại nguồn thu cho những hộ nông dân chăn nuôi bò sữa ở Vĩnh Thịnh đạt bình quân trên 1 tỷ đồng/ngày. Hạch toán chi li trung bình, một con bò sữa + 2 sào cỏ + cám bả cho thu 8 tấn sữa, trị giá khoảng 100 triệu đồng, trừ chi phí từ 40 đến 50%, được lãi từ 50 đến 60 triệu đồng/năm, hơn hẳn cấy lúa và trồng màu, kể cả một số ngành nghề khác.
Ở Vĩnh Thịnh hiện nay, hộ nuôi ít từ 4 đến 5 con, hộ nuôi nhiều từ 20 đến 40 con bò sữa như hộ ông Đặng Văn Thành ở thôn An Lão, hộ ông Toản ở thôn Khách Nhi, thu nhập cả tỷ đồng/năm.
Đàn bò sữa của gia đình ông Đặng Văn Long thôn An Lão, xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh tương, tỉnh Vĩnh Phúc.
Bà con nông dân ở đây cho biết, trong quá trình hình thành, phát triển đàn bò sữa ở Vĩnh Thịnh, có 2 năm là 2003 và 2008, do tác động của khủng hoảng kinh tế mang tính toàn cầu, gặp khó khăn về “đầu ra” của sản phẩm sữa, đã có lúc giá thành sữa xuống rất thấp, chăn nuôi bò sữa bị lỗ nặng, nhất là năm 2008. Sau đó, được Vinamilk hỗ trợ, đàn bò sữa ở Vĩnh Thịnh được duy trì, hồi phục, phát triển.
Không thể phủ nhận nghề chăn nuôi bò sữa đã làm thay đổi bộ mặt nông thôn ở xã Vĩnh Thịnh. Những biệt thự, nhà mái bằng cao tầng ở Vĩnh Thịnh mọc lên ngày càng nhiều, đều là những hộ chăn nuôi bò sữa. Nhiều hộ còn mua sắm được ô tô đắt tiền để đi lại phục vụ sản xuất, kinh doanh thuận tiện. Do đó, nhiều hộ dân ở Vĩnh Thịnh đều ghi nhớ công lao của ông Đàm Minh Tuấn trong việc hình thành, phát triển đàn bò sữa ngay trên đồng đất quê mình, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, làm giàu chính đáng.
Cùng với phát triển đàn bò sữa, tạo ra sản phẩm hàng hoá gắn với thị trường, Vĩnh Thịnh từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động. Những hộ có điều kiện phát triển chăn nuôi bò sữa thuê lại đất nông nghiệp của những hộ không có điều kiện chăn nuôi, chuyển hướng kiếm việc làm khác. Những hộ nuôi nhiều bò sữa thuê lao động nông nhàn tại địa phương. Kinh nghiệm nuôi bò sữa của các hộ dân Vĩnh Thịnh ngày một nâng cao, đàn bò sữa ít bị dịch bệnh. Hiện Vĩnh Thịnh có tới chục bác sĩ thú y chăm sóc sức khoẻ đàn bò sữa.
Cùng với phát triển đàn bò sữa, tạo ra sản phẩm hàng hoá gắn với thị trường, Vĩnh Thịnh từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động. Những hộ có điều kiện phát triển chăn nuôi bò sữa thuê lại đất nông nghiệp của những hộ không có điều kiện chăn nuôi, chuyển hướng kiếm việc làm khác. Những hộ nuôi nhiều bò sữa thuê lao động nông nhàn tại địa phương. Kinh nghiệm nuôi bò sữa của các hộ dân Vĩnh Thịnh ngày một nâng cao, đàn bò sữa ít bị dịch bệnh. Hiện Vĩnh Thịnh có tới chục bác sĩ thú y chăm sóc sức khoẻ đàn bò sữa.
Vấn đề đặt ra là vệ sinh môi trường sinh thái khi phát triển đàn bò sữa phân tán tại các gia đình. Vấn đề nan giải này đã ló rạng cách giải quyết. Hiện đã có 3 hộ ở Vĩnh Thịnh mua ô tô chuyên dụng hàng ngày đi thu gom phân bò sữa thải ra để bán cho các nông trại lớn chế biến thành phân hữu cơ chăm bón cho cây trồng thay cho phân hoá học. Nhờ đó, mức độ ô nhiễm môi trường đã giảm so với trước. Nhưng về lâu dài, để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường, Vĩnh Thịnh nên đưa chăn nuôi bò sữa vào các khu chăn nuôi tập trung theo quy mô từng thôn xóm.
Cánh đồng cỏ ngút ngàn làm thức ăn cho đàn bò sữa thôn An Lão, xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Được biết, lãnh đạo huyện Vĩnh Tường đã có chủ trương đưa chăn nuôi bò sữa vào các khu chăn nuôi tập trung, được hầu hết bà con nhân dân xã Vĩnh Thịnh nhất trí. Nhưng khi về cấp xã triển khai thì nảy sinh rất nhiều vấn đề. Thực hiện Quy định số 08-QĐ/TW của BCH Trung ương Đảng khoá XII về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu và phương châm phải gần dân, sát dân, hiểu dân, không chỉ lãnh đạo huyện Vĩnh Tường mà cả lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phúc nên “hạ cố” về nghe dân xã Vĩnh Thịnh phản ánh, bàn thảo, hiến kế, đồng thời là dịp để dân kiểm tra, giám sát quyền lực, góp phần loại bỏ những “con sâu đang làm rầu nồi canh”, không để tái diễn cảnh bị “đại gia” lừa đảo “nuốt” đất làm những dự án viễn vông. Trên cơ sở đó, Vĩnh Thịnh xây dựng, hoàn thiện các giải pháp, tạo điều kiện tiếp tục phát triển chăn nuôi bò sữa công nghệ cao gắn với phát triển du lịch sinh thái, vừa nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống, vừa bảo vệ môi trường sinh thái không bị ô nhiễm cho người dân nơi đây.
Trước mắt, huyện Vĩnh Tường và tỉnh Vĩnh Phúc cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể đối với những hộ dân ở Vĩnh Thịnh đưa bò sữa ra khỏi khu dân cư; đầu tư làm đường điện, cứng hóa đường giao thông, lắp đặt hệ thống xử lý chất thải trong khu chăn nuôi tập trung. Huyện nhanh chóng cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất để người dân có thể vay vốn ngân hàng đầu tư vào khu chăn nuôi tập trung; góp phần giải quyết “đầu ra” cho sản phẩm sữa để phát triển chăn nuôi bò sữa ở Vĩnh Thịnh theo hướng bền vững.
Xuân Vũ
