Phóng sự ảnh: Trang phục của người Thổ ở Quỳ Hợp (Nghệ An)

11/08/2022 01:06

Trang phục truyền thống của người Thổ chủ yếu chỉ còn xuất hiện trong các lễ hội truyền thống và chịu ảnh hưởng từ các dân tộc khác như Thái, Kinh.

img-1793-1660120389.JPG
Người Thổ là một trong 54 dân tộc ở Việt Nam. Cộng đồng chủ yếu sinh sống ở phía Tây các tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa.
img-1795-1660120389.JPG
Ở Nghệ An, người Thổ sinh sống chủ yếu ở các huyện Tân Kỳ, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, thị xã Thái Hòa... Người Thổ cũng có trang phục truyền thống của dân tộc mình nhưng chủ yếu chỉ còn được dùng trong những lễ hội. Phóng sự ảnh này là trang phục của người Thổ ở xã Nghĩa Xuân (Quỳ Hợp - Nghệ An) tại Hội Bốc Mó diễn ra vào tháng 3 Âm lịch hàng năm.
img-1800-1660120388.JPG
Người Thổ có nguồn gốc tiếng nói khá phức tạp. Những người am hiểu về lịch sử các dân tộc bản địa cho rằng người Thổ ở xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp có nguồn gốc từ người Kinh.
img-1812-1660120388.JPG
Sau khi cư ngụ cạnh cộng đồng người Thái nhóm Tày Thanh ở phía Tây Nghệ An, người Thổ đã chịu ảnh hưởng sâu sắc về trang phục của cộng đồng này
img-1841-copy-1660120389.JPG
Tuy nhiên, mỗi khu vực cư trú, người Thổ lại có trang phục với những họa tiết khác biệt. Người Thổ ở xã Nghĩa Xuân thường đội khăn, mặc áo trắng, váy thêu họa tiết đơn giản như họa tiết trên váy người Thái nhóm Tày Thanh
img-1915-1660120140.JPG
Sự tương đồng về trang phục của người Thổ với người Thái được cho rằng trước kia người Thổ có nghề trồng dâu, nuôi tằm, trồng bông nhưng lại không tự dệt vải. Họ mang bông, sợi đổi lấy trang phục của người Thái và sử dụng theo tập quán của cộng đồng mình. Cũng có cách giải thích từ một truyền thuyết kể rằng: Hai chị em người Thái, cô em đi lấy chồng người Thổ Gia cảnh khó khăn khiến người em phải xin chị áo mặc. Chị cũng chỉ có mỗi chiếc áo mặc trên người liền cắt vạt áo dưới cho cô em. Vì thế mà ngày nay áo của người Thái nhóm Tày Thanh rất ngắn. Áo phụ nữ Thổ phải vá phần vạt trên.
img-1907-1660120389.JPG
Đặc điểm chiếc áo người Thổ cũng chỉ đúng ở một số vùng cư trú. Người Thổ ở Nghĩa Đàn thường may áo bằng vải thô màu trắng, cổ viền, ống tay hẹp như áo cánh của phụ nữ Kinh. Có nơi, phụ nữ người thổ lại mặc áo ngắn có ống tay dài. Áo có khuy bấm, cổ tròn, khi mặc thả lỏng ra ngoài.
img-1931-1660120388.JPG
Cũng như người Thái, váy của phụ nữ Thổ dệt bằng sợi bông có viền ngang chân váy kết khá tương đồng váy người Thái. Phụ nữ người Thổ một số vùng lại mặc váy bằng sợi bông màu đen có yếm trắng như người Kinh. Ngoài ra còn có thắt lưng xanh hoặc vàng. Phụ nữ Thổ trong truyền thống ít khi đội nón. 
img-1894-1660120389.JPG
Xưa kia, đàn ông người Thổ cũng mặc như người Kinh với quần áo bà ba không phân biệt màu. Có nơi mặc quần đen cạp vấn, áo trắng. Đi hội thì đội khăn nhiễu.
img-1999-1660120388.JPG
img-1990-1660120388.JPG
Nhìn chung trang phục người Thổ khá đơn giản. Do nghề dệt vải không phổ biến nên bà con chịu ảnh hưởng nhiều từ trang phục các dân tộc khác như Thái, Kinh.

Hữu Vi
Bạn đang đọc bài viết "Phóng sự ảnh: Trang phục của người Thổ ở Quỳ Hợp (Nghệ An)" tại chuyên mục Di sản. Chuyên trang của Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.