Nhìn lại chặng đường 2022 - 2026, bức tranh chuyển mình của Trường Đại học Nghệ An hiện lên với những gam màu đầy ấn tượng, phản ánh tư duy quản trị hiện đại và tinh thần vượt khó của một tập thể dám nghĩ, dám làm. Nếu như năm học 2021 - 2022, tiền thân của trường còn đối diện với không ít trăn trở khi tuyển sinh đại học chính quy chỉ đạt 170 sinh viên, nguồn thu hạn hẹp và phải trông chờ vào ngân sách cấp bổ sung để chi trả tiền lương, thì chỉ sau nửa thập kỷ, diện mạo ấy đã thay đổi căn bản. Cuộc sáp nhập mang tính bước ngoặt vào cuối năm 2024 cùng việc ra mắt bộ nhận diện thương hiệu mới với biểu tượng bông sen ba cánh - kết tinh của tri thức bền vững, sự đa dạng ngành nghề và ngọn lửa khát vọng vươn xa - đã tạo nên cú hích mạnh mẽ cho sự bứt phá toàn diện.

Những con số biết nói từ tư duy quản trị hiện đại
Sức bật của một cơ sở giáo dục đại học trước hết được đo bằng quy mô và chất lượng đào tạo. Giai đoạn 2022 - 2026 chứng kiến bước nhảy vọt ngoạn mục của Trường Đại học Nghệ An khi số ngành đào tạo tăng 2,3 lần (từ 8 lên 18 ngành) và tổng quy mô người học tăng tới 4,2 lần, từ 1.472 lên 6.232 người học trải dài từ bậc mầm non, phổ thông thực hành đến đại học và sau đại học. Sự mở rộng này không chạy theo số lượng thuần túy mà bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động trong kỷ nguyên số thông qua việc mở mới hàng loạt ngành mũi nhọn như Công nghệ thông tin, Logistics và quản lý chuỗi cung ứng, Thương mại điện tử, Marketing, Nông nghiệp công nghệ cao hay Ngôn ngữ Trung Quốc. Đáng chú ý, lần đầu tiên Nhà trường hoàn thiện và đưa vào vận hành 6 chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, đồng thời đưa học liệu số lên hệ thống LMS và tích hợp nền tảng học tập toàn cầu Coursera.
Chất lượng đào tạo theo định hướng ứng dụng của NAU được khẳng định bằng thước đo thực tế nhất: tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm luôn duy trì ở ngưỡng cao từ 83,33% đến 93,69%, trong đó phần lớn tìm được việc làm trong vòng 6 tháng sau tốt nghiệp với mức thu nhập khởi điểm trên 8 triệu đồng/tháng. Song song với đào tạo chính quy, công tác bồi dưỡng nguồn nhân lực theo đơn đặt hàng của tỉnh Nghệ An cũng tăng trưởng phi mã gấp 22 lần (từ 300 lên 6.600 lượt người), khẳng định vai trò "cánh tay nối dài" của Nhà trường trong việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, nhà giáo và nguồn nhân lực phục vụ các chương trình mục tiêu quốc gia.
Đằng sau sự tăng trưởng nóng về quy mô là một nền tảng quản trị được chuẩn hóa bài bản. Trường Đại học Nghệ An là một trong những điểm sáng tiên phong áp dụng thẻ điểm cân bằng và chỉ số đo lường hiệu suất (BSC-KPI) vào điều hành. Với 22 chỉ số cấp trường bao phủ 4 viễn cảnh trọng yếu, được giám sát định kỳ vào ngày 15 và 30 hằng tháng (đạt tỷ lệ triển khai đúng tiến độ 95,5% tính đến tháng 10/2026) và gắn trực tiếp với xếp loại thi đua của 100% đơn vị, tư duy quản trị dựa trên dữ liệu và kết quả đầu ra đã thực sự đi vào thực chất. Hệ thống bảo đảm chất lượng của trường cũng ghi dấu ấn đậm nét khi đạt chuẩn kiểm định cơ sở giáo dục cùng 5 chương trình đào tạo, vận hành 48 quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 21001:2018 và được gắn sao trên hệ thống xếp hạng đối sánh chất lượng đại học UPM (đạt 3 sao Plus cấp cơ sở, 4 sao đến 4 sao Plus ở các ngành mũi nhọn).

Bệ phóng tri thức và cánh cửa hội nhập rộng mở
Không chỉ dừng lại ở giảng đường, Trường Đại học Nghệ An đang từng bước định hình vị thế của một trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và kết nối cộng đồng uy tín ở khu vực Bắc Trung Bộ. Trong 5 năm qua, số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của giảng viên tăng 3,5 lần, đề tài của sinh viên tăng vọt từ 2 lên 74 đề tài, kéo theo hàng chục dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỏa sáng tại các sân chơi lớn như Techfest Nghệ An. Số lượng công bố quốc tế tăng hơn 3,5 lần (đạt đỉnh 77 bài vào năm 2025), tạo tiền đề để Nhà trường tự tin đăng cai chủ trì các hội thảo khoa học quốc tế và xuất bản hàng loạt giáo trình, sách chuyên khảo.
Cùng với đó, không gian hợp tác của Nhà trường được mở rộng theo cả hai chiều: gắn kết chặt chẽ với thực tiễn doanh nghiệp trong nước và vươn ra biển lớn quốc tế. Hơn 80 lượt doanh nghiệp đã ký kết hợp tác, trong đó nhiều tập đoàn, định chế tài chính lớn như BIDV, VietinBank, Nam A Bank, Vietlott, Luxshare-ICT hay Everwin Precision không chỉ tài trợ hàng tỷ đồng học bổng cho sinh viên mà còn trực tiếp cử chuyên gia tham gia giảng dạy, giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất. Trên bình diện quốc tế, từ chỗ chỉ hợp tác với hai nước láng giềng Lào và Thái Lan, đến năm 2026, mạng lưới đối tác của NAU đã vươn tới 9 quốc gia, bao gồm các nền giáo dục tiên tiến như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ba Lan, Israel. Việc gia nhập Mạng lưới đảm bảo chất lượng các trường đại học ASEAN (AUN-QA), Tổ chức đảm bảo chất lượng giáo dục đại học quốc tế (INQAAHE) và trở thành thành viên sáng lập Liên minh các trường đại học ASEAN - Trung Quốc vì sự phát triển bền vững (AASD) đã đưa NAU chính thức bước vào sân chơi học thuật khu vực.

Nhận diện điểm nghẽn để bứt phá tới tầm nhìn 2030
Bản lĩnh của một cơ sở giáo dục đang trên đà phát triển không chỉ nằm ở việc tôn vinh thành tựu, mà còn ở sự thẳng thắn nhìn nhận những "nút thắt" nội tại. Báo cáo tổng quan của Nhà trường đã chỉ rõ những thách thức không nhỏ đang đặt ra sau quá trình sáp nhập. Đó là bài toán về nguồn nhân lực trình độ cao: dù số lượng tiến sĩ đã tăng gấp 3 lần (lên 55 người, chiếm 20,4% đội ngũ giảng viên), con số này vẫn còn khiêm tốn so với yêu cầu mở ngành mới, đào tạo sau đại học và kiểm định quốc tế, trong khi chính sách thu hút hiện hành chưa đủ sức cạnh tranh với các đại học lớn.
Bên cạnh đó, áp lực hạ tầng đang hiện hữu rõ nét khi quy mô đào tạo tăng gấp 4,2 lần nhưng cơ sở vật chất vẫn phân tán tại 4 địa điểm, nhiều trang thiết bị thực hành chưa theo kịp tốc độ mở các ngành công nghệ, logistics hay đào tạo giáo viên. Mức độ tự chủ tài chính dù có bước tiến đáng kể (từng chạm mốc 81% năm 2024) nhưng vẫn chịu sự biến động lớn sau sáp nhập (đạt 60% năm 2026) do cơ cấu nguồn thu chưa thực sự đa dạng. Ngoài ra, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đạt 79% (so với mục tiêu 90%) cũng là lời nhắc nhở về việc cần tiếp tục siết chặt chất lượng đầu vào và nâng cao hiệu quả hỗ trợ người học.
Nhận diện đúng điểm nghẽn chính là chìa khóa để hoạch định chiến lược giai đoạn 2027 - 2030 với mục tiêu xuyên suốt: xây dựng Trường Đại học Nghệ An trở thành đại học đa ngành, định hướng ứng dụng và tự chủ toàn diện (100% chi thường xuyên) vào năm 2030. Để hiện thực hóa khát vọng đạt quy mô 10.500 người học, 27 ngành đào tạo (trong đó có 12 chương trình bằng tiếng Anh) và mở rộng mạng lưới đối tác lên 17 quốc gia, Nhà trường đã vạch ra những giải pháp mang tính đột phá. Trọng tâm là triển khai "Đề án 100 tiến sĩ" nhằm nâng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ lên 30% vào năm 2030; đẩy mạnh chuyển giao kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, thú y và kinh tế; đồng thời từng bước trao quyền tự chủ cho các trường thực hành sư phạm, các khoa và trung tâm.
Tuy nhiên, để con tàu NAU tăng tốc vững chắc trên đường ray tự chủ, nỗ lực tự thân của Nhà trường rất cần sự đồng hành, tiếp sức kịp thời từ cơ chế, chính sách của tỉnh Nghệ An. Việc ban hành chính sách đặc thù thu hút giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ; bố trí nguồn lực đầu tư đồng bộ hệ thống giảng đường, phòng thí nghiệm hiện đại; cùng cơ chế giao, đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ và bồi dưỡng nhân lực địa phương sẽ là những đòn bẩy thiết yếu giúp giải phóng tối đa tiềm năng của trường đại học mang tên tỉnh nhà.

TS. Đinh Văn Tới - Giám đốc Trung tâm Hợp tác và Phát triển Đào tạo, Trường Đại học Nghệ An
Link nội dung: https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/truong-dai-hoc-nghe-an-tu-cuoc-sat-nhap-lich-su-den-khat-vong-tu-chu-va-vuon-tam-a31232.html