Có những người nghệ sĩ được nhớ đến bởi tài năng, nhưng cũng có những người còn đọng lại trong lòng công chúng bởi tình yêu sâu nặng dành cho quê hương và những giá trị văn hóa truyền thống. Nghệ sĩ Ưu tú Lưu Thành Vinh là một người như thế.

Với chất giọng trầm ấm, ngọt ngào và giàu cảm xúc, anh đã gắn bó với những làn điệu dân ca ví, giặm - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại mang đậm bản sắc xứ Nghệ. Qua tiếng hát của người nghệ sĩ, tình đất, tình người, vẻ đẹp của dòng Lam và miền quê Nghệ Tĩnh được chuyển tải đến đông đảo khán giả.
Khi hay tin anh qua đời, nhiều người không khỏi bàng hoàng, tiếc thương. Những câu hát từng gắn với hình ảnh người nghệ sĩ nay trở thành ký ức, nhưng tình yêu và những giá trị anh gửi lại cho nghệ thuật truyền thống vẫn tiếp tục được nhắc nhớ.
Trong dòng cảm xúc ấy, tác giả Lưu Văn Minh đã sáng tác bài thơ “Điệu ví giặm là anh”. Tác phẩm là tiếng lòng chân thành, thể hiện sự trân trọng đối với một người nghệ sĩ đã dành tình yêu và tâm huyết cho dân ca quê hương.
Mở đầu bài thơ, tác giả khắc họa hình ảnh người nghệ sĩ gắn bó với câu hát, với dòng Lam và điệu ví quê nhà:
“Có một người đã gửi hồn vào câu hát
Vào dòng Lam, vào điệu ví quê mình
Giọng trầm ấm, ngọt ngào mà sâu lắng
Để bao người thương nhớ mãi không quên..”
Không đi sâu kể về những dấu mốc trong sự nghiệp, bài thơ lựa chọn cách tái hiện hình ảnh Lưu Thành Vinh qua tiếng hát và tình yêu nghệ thuật. Đó cũng là cách để tác giả nhấn mạnh rằng, điều còn lại sau hành trình của một người nghệ sĩ chính là những giá trị tinh thần đã được trao gửi đến công chúng.
Nỗi đau mất mát được thể hiện rõ hơn qua những câu thơ viết về sự ra đi đột ngột của anh:
“Nay anh đi... sao bất ngờ đến thế
Để quê nhà thương tiếc mãi khôn nguôi
Câu ví cũng bỗng nghẹn ngào tiếng nấc
Khúc giặm buồn... rơi xuống giữa chơi vơi..”
Ở đây, câu ví, điệu giặm không đơn thuần là những làn điệu dân ca mà được nhân hóa như tiếng lòng của quê hương trước sự mất mát. Nỗi buồn của con người hòa vào nỗi buồn của câu hát, tạo nên một không gian tưởng niệm giàu cảm xúc.
Điểm đáng chú ý của tác phẩm là bên cạnh tình cảm tiếc thương, tác giả còn dành những vần thơ để nhắc đến sự bền bỉ và những đóng góp của người nghệ sĩ đối với dân ca xứ Nghệ:
“Anh đã góp bao tháng ngày bền bỉ
Cho dân ca xứ Nghệ vươn xa
Giữ lời quê qua câu hò, điệu hát
Để hồn quê còn mãi với muôn nhà...”
Bởi vậy, bài thơ không chỉ là lời tiễn biệt một người nghệ sĩ mà còn gợi nhắc về ý nghĩa của việc gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. Những làn điệu dân ca được trao truyền qua nhiều thế hệ luôn cần những người nghệ sĩ tâm huyết, những người bằng tài năng và tình yêu của mình góp phần đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại.
Khép lại bài thơ là niềm tin vào sức sống lâu bền của tiếng hát và những tình cảm mà người nghệ sĩ để lại:
“Điệu ví giặm là anh - còn mãi
Trong lòng người, trong câu hát thân thương
Dẫu thời gian có phai màu năm tháng
Tên anh còn vọng mãi với quê hương !”
Với ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, hình ảnh đậm chất quê hương và cảm xúc chân thành, “Điệu ví giặm là anh” của Lưu Văn Minh đã gửi gắm một thông điệp giàu ý nghĩa: Người nghệ sĩ có thể rời xa cuộc đời, nhưng tiếng hát, tình yêu quê hương và những giá trị văn hóa mà họ góp phần gìn giữ sẽ còn sống mãi trong lòng công chúng.
Bài thơ như một nén tâm hương thành kính gửi đến Nghệ sĩ Ưu tú Lưu Thành Vinh. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhớ về trách nhiệm trân trọng, bảo tồn và tiếp nối di sản dân ca ví, giặm – niềm tự hào văn hóa của người dân Nghệ Tĩnh.
“Điệu ví giặm là anh” - một lời tiễn biệt, một khúc tri ân và cũng là tiếng lòng của những người còn nặng tình với câu hát quê hương.

ĐIỆU VÍ GIẶM LÀ ANH
Lưu Văn Minh
Có một người đã gửi hồn vào câu hát
Vào dòng Lam, vào điệu ví quê mình
Giọng trầm ấm, ngọt ngào mà sâu lắng
Để bao người thương nhớ mãi không quên...
Anh đã sống cùng câu hò điệu ví
Mang tình quê qua mỗi khúc dân ca
Từng lời hát như dòng sông chảy mãi
Thấm vào lòng bao khán giả gần xa...
Nay anh đi... sao bất ngờ đến thế
Để quê nhà thương tiếc mãi khôn nguôi
Câu ví cũng bỗng nghẹn ngào tiếng nấc
Khúc giặm buồn... rơi xuống giữa chơi vơi..
Anh đã góp bao tháng ngày bền bỉ
Cho dân ca xứ Nghệ vươn xa
Giữ lời quê qua câu hò, điệu hát
Để hồn quê còn mãi với muôn nhà...
Anh ra đi, nhưng lời ca ở lại
Vẫn ngân nga trên bến nước, con đò
Vẫn tha thiết trong câu hò ví giặm
Vẫn đậm tình trong tiếng mẹ ầu ơ...
Mai câu hát, điệu hò ví giặm
Lại nhớ người giọng trầm ấm say mê
Một giọng ca nâng niu từng câu hát
Một đời thương, một đời nặng tình quê...
Tiễn biệt anh về miền mây trắng
Nơi bình yên cùng điệu ví quê nhà
Người nghệ sĩ đã trọn đời dâng hiến
Cho quê hương, cho điệu ví bay xa...
Điệu ví giặm là anh - còn mãi
Trong lòng người, trong câu hát thân thương
Dẫu thời gian có phai màu năm tháng
Tên anh còn vọng mãi với quê hương!
Danh Tiến Hòa
Link nội dung: https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/dieu-vi-giam-la-anh-loi-tien-biet-xuc-dong-gui-nghe-si-uu-tu-luu-thanh-vinh-a31231.html