An Giang: An sinh xã hội, an toàn lao động và phát triển sinh kế bền vững cho nông dân

Theo ông Hà Phi Hùng, UVTV- HND tỉnh - Phó Ban Công tác Nông dân, trong sản xuất, người nông dân còn chủ quan khi sử dụng máy móc, thiết bị nông nghiệp với nhiều cái “chưa”: chưa sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động, chưa chú trọng bảo quản, pha chế và sử dụng hóa chất đúng quy trình, chưa quan tâm đúng mức đến việc phòng ngừa tai nạn lao động, chưa có kiến thức sơ cấp cứu và xử lý tình huống ban đầu còn hạn chế.  Đặc biệt, đối với lao động thời vụ, việc hướng dẫn ATVSLĐ trước khi bắt đầu công việc thường chưa được thực hiện đầy đủ.

Đồng thời các hoạt động, như: sản xuất lúa, phun thuốc bảo vệ thực vật, vận hành máy gặt, máy kéo, máy bơm, nuôi thủy sản, chăn nuôi,… đều có những nguy cơ riêng. Trong nhiều trường hợp, nông dân vừa là chủ hộ sản xuất, vừa là người trực tiếp lao động, nên việc tự đánh giá và kiểm soát nguy cơ còn hạn chế. Một số công việc của phụ nữ trong nông nghiệp chưa được nhìn nhận đầy đủ dưới góc độ nguy cơ nghề nghiệp.

Trong lĩnh vực bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế tự nguyện, người dân có thu nhập không ổn định, khả năng dành một khoản tiền cố định để tham gia còn hạn chế, chưa hiểu đầy đủ quyền lợi và phương thức tham gia. Mức đóng phải duy trì trong thời gian dài nên một số người khó theo đuổi, người dân chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa của việc tích lũy an sinh lâu dài.

Đối với lao động thời vụ nông nghiệp, công việc của người lao động không ổn định, thời gian làm việc ngắn hoặc theo mùa vụ, thường xuyên di chuyển nhiều địa bàn, quan hệ lao động không ổn định, ít được tiếp cận các chương trình đào tạo chính thức. Do đó, nhóm này có nguy cơ khó tiếp cận đồng thời cả ATVSLĐ và ASXH.

Từ đó đặt ra vấn đề là các cấp các ngành cần phải làm gì để chính sách đến đúng người, ATVSLĐ trở thành thói quen, lao động thời vụ không bị bỏ sót và làm thế nào để các bên cùng tham gia?

Để giải quyết những vấn đề nêu trên, ông Nguyễn Văn Cọp - TUV- PCT MTTQ VN tỉnh – Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, cho biết, các cấp, các ngành phải quan tâm nhiều hơn, có giải pháp đồng bộ, thiết thực và phù hợp với điều kiện của nông dân. Công tác an sinh xã hội và an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, các tổ chức xã hội và chính người nông dân.

Các sở ngành liên quan cần ghi nhận những ý kiến, kiến nghị của hội viên, nông dân liên quan đến việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình; mức đóng và khả năng duy trì tham gia bảo hiểm; việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ; công tác khám, chữa bệnh; điều kiện làm việc của lao động nông nghiệp; trang bị phương tiện bảo hộ; tập huấn kỹ năng phòng ngừa tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe trong sản xuất.

Các cấp Hội Nông dân đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia các chính sách an sinh xã hội để mọi người hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm, mức đóng, phương thức đóng, điều kiện hưởng và các chính sách hỗ trợ theo quy định hiện hành. Đặc biệt, cần quan tâm nhóm nông dân có thu nhập thấp, lao động thời vụ, phụ nữ nông thôn và những người đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện nhưng phải tạm dừng hoặc ngừng đóng do khó khăn về kinh tế. Qua đó, giúp người dân hiểu đúng chính sách, lựa chọn phương án tham gia phù hợp với khả năng và điều kiện của gia đình.

Đồng thời tăng cường tuyên truyền công tác an toàn, vệ sinh lao động trong sản xuất nông nghiệp với các cơ quan chuyên môn phối hợp với  chính quyền cơ sở và các đơn vị liên quan tổ chức tập huấn, hướng dẫn nông dân nhận diện nguy cơ mất an toàn trong canh tác lúa, nuôi trồng thủy sản, sử dụng máy móc, thiết bị, hóa chất và thuốc bảo vệ thực vật. Chú trọng hướng dẫn thực hành sử dụng phương tiện bảo hộ lao động, bảo quản và sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định, sơ cứu ban đầu khi xảy ra sự cố, phòng tránh các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường. Công tác tập huấn phải gắn với điều kiện sản xuất thực tế, giúp nông dân có thể áp dụng ngay tại hộ gia đình, tổ hợp tác và hợp tác xã.

Cùng với đó quan tâm điều kiện lao động và quyền lợi của nữ nông dân, lao động thời vụ lồng ghép nội dung bình đẳng giới, bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa rủi ro nghề nghiệp và tiếp cận an sinh xã hội trong các chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn. Khuyến khích các mô hình sản xuất, hợp tác xã, tổ hợp tác quan tâm cải thiện điều kiện làm việc, tạo sinh kế ổn định, tăng cơ hội tiếp cận thông tin, đào tạo nghề và các chính sách bảo vệ người lao động.

Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp với Hội Nông dân các cấp  tăng cường kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất và các tổ chức có liên quan nhằm thúc đẩy các sáng kiến hợp tác đa bên. Thông qua đó, huy động nguồn lực hợp pháp, chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình tốt về an sinh xã hội, an toàn lao động và phát triển sinh kế bền vững cho nông dân để họ sản xuất an toàn, hiệu quả, có đời sống ngày càng ổn định và phát triển.