“Ghen vợ ghen chồng, không bằng ghen đồng ghen bóng”: Khi lòng hơn thua bước vào chốn tâm linh

Vì sao chuyện ghen tuông nơi cửa Thánh lại được ví von là phức tạp, dai dẳng đến vậy?

Ghen trong tình yêu và ghen trong đời sống tâm linh có gì khác nhau?

Trong quan hệ vợ chồng, ghen tuông thường xuất phát từ tình cảm, sự bất an, nỗi lo mất đi người mình yêu thương hoặc những nghi ngờ về lòng chung thủy. Khi không được kiểm soát, cảm xúc này có thể dẫn đến mâu thuẫn, làm tổn thương các thành viên trong gia đình.

Còn cụm từ “ghen đồng ghen bóng” được dân gian dùng để nói về sự ganh ghét, so bì giữa những người cùng thực hành tín ngưỡng, chẳng hạn như thanh đồng, người hầu đồng hay những người có mối quan hệ trong cộng đồng tín ngưỡng thờ Mẫu.

Sự hơn thua có thể xuất hiện quanh danh tiếng, vị thế, sự kính trọng của cộng đồng, cách thực hành nghi lễ hoặc những lợi ích vật chất gắn với hoạt động tâm linh.

Điều đáng nói là những mâu thuẫn ấy đôi khi lại nảy sinh trong môi trường vốn đề cao lòng thành kính, sự hướng thiện và việc tu dưỡng bản thân.

Khi cái tôi lấn át lòng thành

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một bộ phận quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt. Năm 2016, Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Giá trị của tín ngưỡng không chỉ nằm ở nghi lễ, âm nhạc, trang phục hay những thực hành văn hóa đặc sắc, mà còn gắn với đời sống tinh thần và sự kết nối cộng đồng.

Bởi vậy, khi một số người quá coi trọng danh tiếng, sự nổi bật hoặc lợi ích cá nhân, những biểu hiện đố kỵ, nói xấu, chia rẽ và tranh giành có thể làm ảnh hưởng đến sự đoàn kết trong cộng đồng thực hành tín ngưỡng.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận công bằng rằng không phải ai tham gia thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu cũng có những biểu hiện như vậy. Những hành vi tiêu cực của một số cá nhân không thể đại diện cho toàn bộ cộng đồng hay làm lu mờ các giá trị văn hóa tốt đẹp của tín ngưỡng.

Hướng về cửa Thánh cũng là hành trình tu sửa chính mình

Câu nói “Ghen vợ ghen chồng, không bằng ghen đồng ghen bóng” mang sắc thái hài hước nhưng cũng chứa đựng lời nhắc nhở sâu sắc về cách ứng xử giữa con người với con người.

Dù ở đời thường hay trong môi trường tâm linh, lòng đố kỵ và thói quen so sánh đều có thể khiến con người đánh mất sự bình an, làm tổn thương những mối quan hệ vốn đáng trân trọng.

Thực hành tín ngưỡng không đồng nghĩa với việc con người lập tức trở nên hoàn thiện. Ai cũng có thể có lúc nóng giận, chạnh lòng hoặc nảy sinh tâm lý hơn thua. Điều quan trọng là nhận ra những hạn chế ấy để điều chỉnh hành vi, biết tôn trọng người khác và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Đường tu dưỡng vốn không dễ dàng. Thay vì soi xét hay phán xét lẫn nhau, mỗi người có thể bắt đầu từ việc nhìn lại chính mình, giữ lòng thành kính, ứng xử chân thành và góp phần gìn giữ sự đoàn kết trong cộng đồng.

Bởi suy cho cùng, giá trị của đời sống tâm linh không nằm ở việc ai nổi tiếng hơn, được chú ý nhiều hơn hay có vị thế cao hơn, mà còn thể hiện qua cách mỗi người sống tử tế, biết yêu thương và đối đãi với người khác.

Cùng nhau sửa mình, cùng nhau hướng thiện, đó mới là điều đáng quý trên hành trình thực hành tín ngưỡng.