Theo Điều lệ được phê duyệt, đây là tổ chức xã hội – nghề nghiệp hoạt động trên tinh thần tự nguyện, không vì mục tiêu lợi nhuận, quy tụ những người hoạt động trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật các dân tộc thiểu số trên địa bàn Thành phố.
Hội có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Trụ sở đặt tại số 137 Triệu Quang Phục, phường Chợ Lớn, TP.HCM.
Một trong những trọng tâm hoạt động của Hội là kết nối, tập hợp hội viên; hỗ trợ hoạt động sáng tác, nghiên cứu và quảng bá văn học nghệ thuật; đồng thời góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của các dân tộc thiểu số.
Điều lệ xác định Hội hoạt động theo các nguyên tắc tự nguyện, tự quản, dân chủ, bình đẳng, công khai và minh bạch. Hội không hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận và phải tuân thủ quy định pháp luật cũng như Điều lệ được phê duyệt.
Về chuyên môn, Hội có thể tổ chức các hoạt động văn học nghệ thuật, bồi dưỡng kiến thức cho hội viên, tham gia các chương trình, đề tài nghiên cứu khoa học, hoạt động tư vấn, phản biện chính sách khi được cơ quan có thẩm quyền đề nghị. Hội cũng có thể phối hợp với các cơ quan, tổ chức để triển khai những hoạt động phù hợp với chức năng.
Nguồn kinh phí của Hội được hình thành từ hội phí, các hoạt động kinh doanh, dịch vụ theo quy định cùng những khoản tài trợ, viện trợ hợp pháp. Việc quản lý, sử dụng các nguồn kinh phí phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích và không chia cho hội viên.
3 nhóm hội viên
Điều lệ mới quy định Hội có hội viên chính thức, hội viên liên kết và hội viên danh dự.
Đối với hội viên chính thức, người gia nhập phải đáp ứng các điều kiện theo Điều lệ, trong đó người hoạt động văn hóa, nghệ thuật cần có đóng góp trong lĩnh vực văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số, có ít nhất 2 tác phẩm được sáng tác hoặc quảng bá trong năm gần nhất và tham gia hoạt động Hội liên tục tối thiểu 6 tháng.
Hội viên có quyền tham gia các hoạt động, đóng góp ý kiến, tham gia bầu cử, ứng cử, đề cử vào các cơ quan của Hội; đồng thời được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, được xem xét khen thưởng theo quy định.
Cùng với quyền lợi, hội viên có trách nhiệm chấp hành pháp luật và Điều lệ, tham gia sinh hoạt, giữ gìn uy tín của Hội và thực hiện nghĩa vụ hội phí.
Cơ cấu tổ chức gồm nhiều cấp
Theo Điều lệ, Hội được tổ chức với các cơ quan gồm Đại hội, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Kiểm tra, Văn phòng và các tổ chức thuộc Hội.
Đại hội là cơ quan lãnh đạo cao nhất, được tổ chức 5 năm một lần. Đại hội sẽ đánh giá hoạt động của nhiệm kỳ trước, quyết định phương hướng nhiệm kỳ tiếp theo, thông qua các nội dung thuộc thẩm quyền và bầu Ban Chấp hành, Ban Kiểm tra.
Ban Chấp hành là cơ quan lãnh đạo Hội giữa hai kỳ Đại hội, có không quá 15 thành viên. Ban Thường vụ do Ban Chấp hành bầu, gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và Ủy viên, tối đa 5 người.
Ban Kiểm tra có không quá 3 thành viên, thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát việc chấp hành Điều lệ, nghị quyết và các quy định của Hội.
Chủ tịch Hội là người đại diện theo pháp luật, chịu trách nhiệm về hoạt động của Hội trước pháp luật và cơ quan có thẩm quyền. Điều lệ cũng quy định các nội dung liên quan đến tiêu chuẩn, điều kiện, nhiệm kỳ, quyền hạn và việc miễn nhiệm, bãi nhiệm hoặc đình chỉ công tác đối với các chức danh lãnh đạo.
Quyết định phê duyệt Điều lệ mới có hiệu lực từ ngày 6/10/2026.
Cùng thời điểm, Quyết định số 3974/QĐ-UBND ngày 14/8/2015 về việc phê duyệt Điều lệ (sửa đổi, bổ sung) Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số TP.HCM hết hiệu lực.
Doãn Long