Thanh Hóa dự kiến đầu tư tối đa 250 tỷ đồng bảo quản, tu bổ 138 di tích giai đoạn 2026-2030

Thanh Hóa đang triển khai kế hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2026-2030 nhằm bảo vệ hệ thống di sản trước nguy cơ xuống cấp, đồng thời tạo động lực phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội.

Theo dự thảo kế hoạch, công tác bảo tồn sẽ tập trung vào những di tích có giá trị tiêu biểu, đặc biệt là các công trình kiến trúc gỗ truyền thống, các di tích xuống cấp nghiêm trọng hoặc nằm tại khu vực còn nhiều khó khăn trong huy động nguồn lực xã hội hóa.

Danh mục dự kiến thực hiện trong giai đoạn này gồm 138 dự án, di tích, trong đó có 2 dự án thuộc Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, 27 di tích quốc gia và 109 di tích cấp tỉnh.

Đối với Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, kế hoạch tiếp tục ưu tiên hai dự án gồm tu sửa cấp thiết hệ thống tường thành đá và gia cố các đoạn tường có nguy cơ sạt lở nhằm bảo đảm an toàn, giữ gìn giá trị nổi bật toàn cầu của di sản.

Nhiều di tích quốc gia trên địa bàn tỉnh cũng được đưa vào danh mục ưu tiên như Nhà ông Nguyễn Văn Hồ (Cụm di tích cách mạng Xuân Minh), Đền thờ Đinh Lễ, Đền Quang Trung (Lạch Bạng), Đền Cây Vải, Đền thờ Khương Công Phụ, Chùa Cách, Đền Trà Đông, Đền Đề Lĩnh, Đình Động Bồng, Đền thờ Triệu Việt Vương, Chùa Tạu, Đình làng Gạo, Đền thờ Lý Thường Kiệt, Ly Cung, Đền thờ Trần Khát Chân, Chùa Vích, Đền Đệ Tứ thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Bà Triệu… Các công trình này chủ yếu đang gặp tình trạng xuống cấp về hệ mái, hệ khung gỗ, cột, vì kèo, tường bao, nền móng hoặc các hạng mục phụ trợ cần được bảo quản, tu bổ, phục hồi theo quy định.

Song song với nguồn vốn ngân sách, tỉnh đặt mục tiêu đẩy mạnh xã hội hóa, huy động doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và cộng đồng cùng tham gia bảo tồn di sản. Hằng năm, các địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ quản lý di tích, đồng thời phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong quá trình triển khai các dự án tu bổ.

Theo dự thảo, tổng nguồn hỗ trợ từ ngân sách tỉnh dành cho chương trình sẽ không vượt quá 50 tỷ đồng mỗi năm, tương ứng tối đa 250 tỷ đồng trong cả giai đoạn 2026-2030. Việc phân bổ kinh phí được thực hiện hằng năm trên cơ sở đề xuất của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, khả năng cân đối ngân sách và mức độ ưu tiên của từng di tích. Danh mục được ban hành chỉ mang tính định hướng, việc đầu tư vẫn phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đầu tư công và ngân sách nhà nước.

Trong quá trình triển khai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì hướng dẫn lập hồ sơ, thẩm định, xác định thứ tự ưu tiên và tham mưu phân bổ kinh phí; các sở, ngành liên quan phối hợp thực hiện theo chức năng. UBND các xã, phường chịu trách nhiệm lập hồ sơ đầu tư, huy động nguồn lực địa phương, tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả định kỳ.

Kế hoạch được kỳ vọng sẽ góp phần bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của Thanh Hóa, ngăn chặn tình trạng xuống cấp của nhiều di tích, đồng thời tạo nền tảng để phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và quảng bá hình ảnh địa phương trong giai đoạn mới.