Là một trong những hộ tiên phong triển khai mô hình này, anh Huỳnh Đinh Quốc Dũng, trú tại phường Hòa Xuân, hiện đang vận hành hệ thống nuôi cua lột – tôm thẻ chân trắng tại khu vực Trà Kiểm. Mô hình được thiết kế theo hướng khép kín với các bể nuôi tôm và cua riêng biệt, kết hợp hệ thống xử lý nước gồm lọc cơ học, lọc sinh học và tuần hoàn liên tục.
Nguyên lý vận hành của hệ thống RAS tập trung vào việc hạn chế thay nước, kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu môi trường như oxy hòa tan, pH, amoniac và nitrit, đồng thời ứng dụng vi sinh vật có lợi nhằm duy trì hệ sinh thái nước ổn định.
Trao đổi với phóng viên, anh Dũng cho biết trong giai đoạn đầu vận hành, hệ thống gặp không ít khó khăn, đặc biệt là sự biến động của hệ vi sinh trong bể lọc sinh học, dẫn đến nguy cơ gia tăng các hợp chất độc như NH₃ và NO₂⁻. Bên cạnh đó, việc cân bằng tải lượng sinh học giữa hai đối tượng nuôi cũng như kiểm soát chu kỳ lột xác của cua là những thách thức lớn.
“Chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống RAS tương đối cao, đòi hỏi phải có sự tính toán kỹ lưỡng và đầu tư bài bản. Trong khi tôm thẻ chân trắng yêu cầu môi trường ổn định, ít biến động thì cua lột lại phụ thuộc rất lớn vào chu kỳ lột xác nhạy cảm. Điều này đặt ra yêu cầu cao về kiểm soát kỹ thuật, từ chất lượng nước đến chế độ dinh dưỡng”, anh Dũng chia sẻ.
Theo ghi nhận thực tế, hệ thống nuôi tuần hoàn RAS tại trang trại hiện đã được xây dựng và vận hành ổn định với 4 hồ tôm tròn, bể cua chữ nhật cùng cụm xử lý nước trung tâm và các hạng mục phụ trợ đồng bộ. Mô hình đáp ứng yêu cầu nuôi thâm canh trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước, tiết kiệm tài nguyên và giảm phụ thuộc vào nguồn nước cấp bên ngoài.
Trước những khó khăn trong giai đoạn đầu triển khai, sự hỗ trợ từ các cơ quan chuyên môn được xem là yếu tố quan trọng giúp mô hình từng bước hoàn thiện. Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng đã hỗ trợ định hướng nghiên cứu, xây dựng đề án và tổ chức đánh giá thực tế. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng tham gia kết nối chuyên gia, định hướng phát triển phù hợp với điều kiện địa phương.
Ông Huỳnh Đức Trung, đại diện Trung tâm Khuyến nông Đà Nẵng, cho biết: “Mô hình nuôi cua lột – tôm thẻ chân trắng trong hệ thống tuần hoàn RAS của anh Dũng bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực. Qua khảo sát và tư vấn kỹ thuật, trung tâm đã hỗ trợ điều chỉnh quy trình vận hành, đề xuất giải pháp ổn định hệ vi sinh cũng như hướng dẫn kiểm soát môi trường nuôi phù hợp với mô hình kết hợp. Nhờ đó, hệ thống dần đi vào ổn định và giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu”.
Bên cạnh sự hỗ trợ của cơ quan quản lý và chuyên gia, vai trò của doanh nghiệp và chủ mô hình trong quá trình đầu tư, vận hành cũng được thể hiện rõ nét. Việc mạnh dạn đầu tư hệ thống RAS đồng bộ, kết hợp theo dõi, ghi chép và điều chỉnh kỹ thuật liên tục đã tạo nền tảng quan trọng để mô hình hoạt động hiệu quả.
Từ những kết quả bước đầu, mô hình nuôi cua lột - tôm thẻ chân trắng trong hệ thống tuần hoàn RAS được đánh giá là hướng đi tiềm năng, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp công nghệ cao và nuôi trồng thủy sản bền vững.
Trong thời gian tới, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy trình kỹ thuật, tối ưu hệ thống xử lý nước và giảm chi phí đầu tư nhằm hướng tới khả năng nhân rộng mô hình trong thực tiễn sản xuất.
Việc hình thành và phát triển mô hình này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành thủy sản trong bối cảnh yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng cao.
Hữu Tiến