Lan tỏa giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu tại Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia Đền Đồng Bằng

Ngày 20 tháng 12 năm 2025, UBND xã Đồng Bằng, tỉnh Hưng Yên có Công văn số 1446/UBND-PVHXH về việc phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử và Bảo tồn Di sản Văn hóa Quốc gia tổ chức Chương trình giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia Đền Đồng Bằng.

Theo đó, chương trình giao lưu thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia Đền Đồng Bằng diễn ra từ ngày 30, 31/12/2025 đến ngày 01/01/2026 (tức ngày 11, 12, 13 tháng 11 Âm lịch).

Đền Đồng Bằng là ngôi đền linh thiêng, có từ thời Vua Hùng thứ 18. Đền có sắc phong: “Tam Kỳ Linh Ứng – Vĩnh Công Đại Vương Tối Thượng Đẳng Linh Thần”.

Tục truyền rằng, vào đời Vua Hùng thứ 18, nước ta bị giặc ngoại bang xâm lấn, triều đình phải lập đàn để triệu linh sơn tú khí về giúp nước dẹp giặc. Khi ấy, Thủy thần làng Đào Động đã hiện thân phò vua dẹp giặc và có công đầu trong việc trấn giữ tám cửa bể phía Tây. Ngài được sắc phong: “Trấn Tây An Tam Kỳ Linh Ứng – Vĩnh Công Đại Vương Tối Thượng Đẳng Linh Thần”. Kể từ đó, nơi đây trở thành chốn địa linh, được nhân dân bốn phương ngưỡng vọng và lập đền thờ.

Vào thế kỷ XIII, làng Đào Động còn là một trong những phòng tuyến quân sự quan trọng của nhà Trần, là nơi đóng quân và luyện tập thủy chiến của quân binh. Trước khi ra trận, Hưng Đạo Đại Vương cùng các tướng sĩ đều đến dâng hương cầu nguyện tại ngôi đền. Sau khi mất, ông được nhân dân phối thờ tại đây. Kể từ đó, Đền Đồng Bằng còn là nơi tưởng niệm Hưng Đạo Vương và các tướng sĩ nhà Trần trong ba lần đại phá quân Nguyên – Mông, lập nên tám trang Đào Động xưa.

Không chỉ mang những giá trị lịch sử đáng trân trọng, Đền Đồng Bằng còn là di tích kiến trúc – nghệ thuật có giá trị, như một bảo tàng mỹ thuật điêu khắc với các chất liệu đồng, đá và gỗ. Di tích có diện tích nội tự khoảng 6.000 m², gồm 13 tòa, 66 gian liên hợp chặt chẽ, tạo thành quần thể kiến trúc với kết cấu “tiền Nhị – hậu Đinh” khép kín, bề thế.

Các mảng kiến trúc hài hòa với những nét chạm trổ tinh vi; hàng trăm hoành phi, câu đối, đại tự, cuốn thư sơn son thếp vàng mang các chủ đề tứ linh, tứ quý; các bộ lư hương, án thờ, long ngai và các công trình điêu khắc gỗ tinh xảo, tuyệt mỹ từ thời Khải Định, Bảo Đại vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn. Trong đền hiện còn bảo tồn nhiều đồ tế khí từ thời Lý đến thời Nguyễn; các bài vị và công trình kiến trúc đồ gỗ độc đáo được gìn giữ khá nguyên trạng.

Với những huyền tích cùng giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc sắc, Đền Đồng Bằng được biết đến là ngôi đền linh ứng. Đặc biệt, năm 1986, Đền Đồng Bằng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Ban Tổ chức trân trọng kính mời các CLB, cá nhân diễn xướng, hầu đồng; CLB chầu văn; các nghệ nhân, thanh đồng, cô đồng, cậu đồng đang hoạt động trong lĩnh vực Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trên cả nước đăng ký tham gia chương trình.

Tin tưởng với chuyên môn và sự tâm huyết đối với sự nghiệp bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, các CLB và cá nhân tham gia sẽ có những đóng góp thiết thực, góp phần lan tỏa, phát huy giá trị di sản, giúp công chúng hiểu đúng và thực hành đúng theo tinh thần văn hóa dân tộc.