Kinh thành Huế trước cuộc… “di dân lịch sử”

Sống tạm bợ, chen chúc đó là những gì mà hàng nghìn người dân đang sống tại khu vực 1 di tích Kinh thành Huế đang trải qua. Sau nhiều năm “mong đợi” thì cuối cùng những thân phận “chị Dậu” tại kinh thành chuẩn bị có cuộc sống mới.

Kinh thành Huế được xây dựng dưới thời vua Gia Long, vua Minh Mạng và đã được Unesco công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại, tài sản vô giá của Quốc gia.
 


Di tích Khâm Thiên Giám cơ quan chuyên trách dự báo thời tiết, xem ngày làm lịch của nhà Nguyễn tại đường Hàn Thuyên đang… chờ sập bất cứ một lúc nào. Ảnh: PV

Trải qua những biến cố và thăng trầm của lịch sử di tích Kinh thành Huế đang dần bị xâm hại, xuống cấp. Hiện tại trong vùng khu vực 1 di tích này có rất đông dân cư sinh sống ảnh hưởng đến di tích này.

Trong giai đoạn 1996 - 2018, tỉnh Thừa Thiên Huế đã di dời hơn 1 nghìn hộ dân tại các di tích trong Kinh thành Huế. Tuy vậy do sự gia tăng dân số nên hiện vẫn còn 4.200 hộ dân sinh sống trong khu vực Kinh thành.

Trong những lần tiếp xúc với phóng viên Phương Nam Plus đa phần những hộ dân này đều mong muốn sửa nhà ở nhưng không thực hiện được. Bởi lẽ, theo luật Di sản thì những hộ này vốn trong khu vực 1 nên không được cơi nới sửa chữa. Chính vì vậy từ năm này sang năm khác người dân ở đây sống trong những ngôi nhà tạm bợ, chật hẹp, thiếu vệ sinh…
 


Để đảm bảo an toàn cho các hộ dân gần di tích Khâm Thiên Giám cơ quan chức năng phải đặt biển cảnh báo nguy hiểm. Ảnh: P.V



Mái ngói tại di tích Bộ Công hư hỏng hoàn toàn. Ảnh: P.V

Để khắc phục tình trạng trên, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã đưa ra Đề án di dời các hộ dân ra khỏi khu vực di tích kinh thành Huế.

Mục đích của Đề án này nhằm giúp các hộ dân sống ở trên di tích có được an cư lạc nghiệp, bởi hầu hết các hộ dân ở đây đều thuộc diện khó khăn và họ luôn mong muốn được di dời đến nơi ở mới tốt hơn. Thứ hai là nhằm chỉnh trang đô thị, trả lại mỹ quan cho bộ mặt đô thị, cũng như bộ mặt di sản Huế. Thứ ba là nhằm bảo vệ di sản Huế, một di sản lớn của dân tộc đã được Unesco vinh danh.
 


Một hộ dân sống ngay trong di tích bộ Công tự nhận mình là “Chị Dậu” vì đi không được, sửa nhà cũng không xong. Ảnh: P.V


Nhà dân lấn chiếm di tích Hộ thành hào trong Kinh thành Huế. Ảnh: P.V

Theo Đề án của tỉnh Thừa Thiên Huế thì từ năm 2019 cho đến năm 2025 sẽ di dời khoảng 4.200 hộ dân ra khỏi di tích, với tổng kinh phí di dời giải phóng mặt bằng ước tính khoảng 2.735 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 (từ 2019 - 2021) sẽ di dời 2.938 hộ, kinh phí di dời giải phóng mặt bằng khoản 1.880 tỷ đồng. Giai đoạn 2 (từ 2022 - 2025) sẽ di dời 1.263 hộ, với tổng kinh phí di dời giải phóng mặt bằng khoản 855 tỷ đồng.

Trong đó, tỉnh Thừa Thiên Huế đề xuất Trung ương hỗ trợ kinh phí di dời giải phóng mặt bằng khu vực di tích kinh thành Huế cho cả 2 giai đoạn là 2.735 tỷ đồng. Kinh phí đầu tư xây dựng khu tái định cư giai đoạn 1 khoảng 946 tỷ đồng và giai đoạn 2 khoảng 416 tỷ đồng sẽ được trích từ ngân sách địa phương từ nguồn thu bán vé tham quan di tích, dịch vụ du lịch và các nguồn huy động hợp pháp khác.

Đề án này sau khi triển khai và hoàn thành, hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo hoàn toàn mới, đẹp hơn, sạch hơn cho bộ mặt đô thị Huế, cũng như di sản Huế. Đặc biệt, 4.200 hộ dân với hơn 1,5 vạn dân khẩu sẽ có điều kiện sống tốt hơn và phát triển hơn tại nơi ở mới. Tuy nhiên, để Đề án này thực sự thành công cần thiết phải có sự đồng thuận của toàn xã hội, sự quyết tâm của chính quyền địa phương cùng các ban ngành liên quan và sự hỗ trợ mạnh mẽ về nguồn lực từ Chính phủ.
 
Trương Duy

Link nội dung: https://phuongnam.vanhoavaphattrien.vn/kinh-thanh-hue-truoc-cuoc-di-dan-lich-su-a14405.html