Cửa hàng xăng dầu thuộc Trung tâm Thương mại tổng hợp Quế Phong có địa chỉ tại khối 7, thị trấn Kim Sơn là một trong 2 doanh nghiệp đầu tiên cơ quan chức năng phát hiện xăng "bẩn".
Phát hiện 12 cửa hàng kinh doanh xăng dầu “bẩn”
Mới đây Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An đã tiến hành thanh tra đột xuất các cửa hàng xăng dầu (CHXD) trên địa bàn các huyện miền núi, đặc biệt chú trọng về chất lượng hàng hóa.
Tại địa bàn huyện Quế Phong, đoàn đã tiến hành thanh tra đột xuất đối với Doanh nghiệp tư nhân Thương mại Khánh Dương ở khối 1, thị trấn Kim Sơn và Cửa hàng xăng dầu thuộc Trung tâm Thương mại tổng hợp Quế Phong ở khối 7, thị trấn Kim Sơn. Qua kiểm tra, 2 mẫu xăng RON92 được lấy tại 2 cơ sở trên đều không đạt chất lượng theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 1:2015/BKHCN về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học.
Chỉ tiêu không đạt chất lượng là trị số ốc tan (mẫu của DNTN Thương mại Khánh Dương cho kết quả: 79,5/92; mẫu của Cửa hàng xăng dầu thuộc Trung tâm Thương mại tổng hợp Quế Phong cho kết quả: 91/92). Đoàn thanh tra đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính mỗi cơ sở hơn 26 triệu đồng.
Nhận định còn nhiều cơ sở kinh doanh xăng dầu trên địa bàn huyện Quế Phong có hành vi bán hàng kém chất lượng, lực lượng chức năng tiếp tục tiến hành thanh tra đột xuất 8 cơ sở khác.
Qua đó đoàn lấy 7 mẫu xăng RON92 để thử nghiệm (01 cơ sở không tiến hành lấy mẫu được do hết xăng tại thời điểm thanh tra), kết quả có 05/07 mẫu có chất lượng không đạt theo quy chuẩn.
Cụ thể có 5 cơ sở vi phạm gồm DNTN Tuấn Tú Anh (ở bản Đô, xã Châu Kim) trị số ốc tan đạt: 81/92, xử phạt 52.200.000 đồng; DNTN Bình Hương (ở khối 7, thị trấn Kim Sơn) trị số ốc tan đạt: 77,5/92, xử phạt 26.100.000 đồng; DNTN Hồng Dung (ở xã Mường Nọc) trị số ốc tan đạt: 83/92, xử phạt 52.200.000 đồng; DNTN Lâm Vũ (ở xã Tiền Phong) trị số ốc tan đạt: 89,6/92, xử phạt 48.546.000 đồng; DNTN Bình Định (ở xã Tiền Phong) trị số ốc tan đạt: 77,6/92, xử phạt: 26.100.000 đồng.
Theo đánh giá của Thanh tra Sở, việc bán xăng kém chất lượng không chỉ xảy ra trên địa bàn huyện Quế Phong, vì thế đoàn thanh tra tiếp tục tiến hành thanh tra đối với 10 cơ sở kinh doanh xăng dầu trên địa bàn huyện Quỳ Châu, Nghĩa Đàn và TX.Thái Hòa.
Kết quả có 5 cơ sở kinh doanh vi phạm gồm Cửa hàng xăng dầu Châu Hội thuộc Chi nhánh Công ty TNHH Thuận Đức (ở làng Lâm Hội, xã Châu Hội, huyện Quỳ Châu) trị số ốc tan đạt: 90,7/92, xử phạt 49.140.000 đồng; Cửa hàng xăng dầu Nghĩa Thuận 1 thuộc DNTN Hà Sáu (ở xóm 8 xã Nghĩa Thuận, TX. Thái Hòa) trị số ốc tan đạt: 76,6/92, xử phạt: 49.140.000 đồng; Cửa hàng xăng dầu Tân Luyến thuộc DNTN Tân Luyến (ở xóm Hưng Thịnh, xã Tây Hiếu, TX. Thái Hòa) trị số ốc tan đạt: 76,2/92, xử phạt: 49.140.000 đồng; CHXD Hòe Thanh thuộc DNTN Hòe Thanh (ở khối Kim Tân, phường Hòa Hiếu, TX. Thái Hòa) trị số ốc tan đạt: 89,8/92, xử phạt: 49.140.000 đồng; Cửa hàng xăng dầu Nghĩa Minh thuộc Công ty cổ phần thương mại XNK du lịch Phủ Quỳ (ở xã Nghĩa Minh, huyện Nghĩa Đàn) trị số ốc tan đạt: 90,6/92, xử phạt: 142.260.300 đồng. Trường hợp Cửa hàng xăng dầu Nghĩa Minh vượt quá thẩm quyền nên đoàn thanh tra đã trình Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ra quyết định xử phạt.
Theo đoàn thanh tra, tất cả 12 cơ sở vi phạm về chất lượng lần này đều sai phạm về trị số ốc tan. Chỉ số ốc-tan là đại lượng đặc trưng cho khả năng chống kích nổ của xăng. Động cơ có tỷ số nén lớn đòi hỏi xăng có chỉ số ốc-tan lớn.
Doanh nghiệp tư nhân kinh doanh xăng dầu Bình Định, địa chỉ xã Tiền Phong (Quế Phong). Thời điểm kiểm tra trị số octan trong mẫu xăng RON 92 chỉ đạt 77,6/92. Doanh nghiệp bị xử phạt 26.100.000 đồng - Ảnh: Báo Nghệ An
Có đường dây đưa nguồn xăng kém chất lượng vào Nghệ An?
Theo nhận định của ông Nguyễn Mạnh Hà - Chánh Thanh tra Sở KH&CN Nghệ An, xăng “bẩn” vào các cửa hàng xăng dầu theo 4 cách: Thứ nhất, cơ sở đầu mối nhập về nguồn xăng kém chất lượng rồi cung ứng cho các đại lý. Tuy nhiên, qua kiểm tra đột xuất các kho xăng của các đơn vị đầu mối, lấy mẫu giám định, thì đều đảm bảo chất lượng.
Thứ hai, do chính các cửa hàng, cơ sở kinh doanh xăng dầu vì mục tiêu lợi nhuận cố tình nhập hàng ngoài luồng, kém chất lượng để bán cho người tiêu dùng. Thứ ba, là do các đối tượng lái xe bồn đã tráo đổi hàng hóa hoặc pha thêm hàng kém chất lượng trong quá trình vận chuyển để trục lợi mà các cơ sở kinh doanh xăng dầu không biết.
Thứ tư, do bồn, bể chứa xăng dầu tại các cơ sở kinh doanh xăng dầu không được làm sạch theo đúng thời gian và quy trình hợp lý khiến nhiên liệu lắng cặn (ở trường hợp này, ông Nguyễn Mạnh Hà cho rằng, chỉ phù hợp với các cơ sở kinh doanh xăng có trị số ốc-tan gần ngưỡng; còn những cơ sở kinh doanh xăng dầu có mẫu xăng giám định trị số ốc-tan quá thấp thì không nằm trong nhận định này).
Ông Nguyễn Mạnh Hà cho biết thêm: Chúng tôi xác định có đường dây đưa nguồn xăng kém chất lượng, hoặc dung môi pha chế xăng kém chất lượng vào Nghệ An. Nhưng để làm rõ đường đi của chúng là một vấn đề rất khó khăn. Vì vậy sau cuộc kiểm tra vừa qua, thanh tra Sở KH&CN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tập trung làm rõ.
Có một thực tế khiến người tiêu dùng hết sức băn khoăn là trong khi cơ quan chức năng đang vào cuộc làm rõ (kết quả giám định mất một thời gian tương đối dài) thì xăng “bẩn” vẫn được bán ra thị trường hoặc tẩu tán sang địa phương khác.
Trị số ốc-tan (Octane Number) là một đại lượng quy ước đặc trưng cho tính chống kích nổ của nhiên liệu. Trị số này được đo bằng % thể tích của iso-octan (2,2,4-trimetylpentan) có trong hỗn hợp của nó với n-heptan và có khả năng chống kích nổ (kích nổ là hiện tượng nổ quá sớm khi chưa có sự tác động của hệ thống đánh lửa bugi; còn gọi là hiện tượng nổ buồng đốt). Điều này rất nguy hại cho động cơ cũng như người sử dụng. Các động cơ xăng có tốc độ, khối lượng và tỷ số nén lớn thì đòi hỏi trị số Octan lớn. Trị số Octan trong xăng tỷ lệ thuận với giá bán.
Đức Anh